Στο σημερινό Αποστολικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου φίλοι, ο Απόστολος Παύλος απευθύνεται προς τον μαθητή του Τιμόθεο, τον οποίο είχε χειροτονήσει Επίσκοπο στην Έφεσο, σε μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της Μικράς Ασίας. Στην πόλη της Εφέσου, ο Τιμόθεος έλαβε τον μαρτυρικό θάνατο γιατί έλεγξε τις καρναβαλικές εκδηλώσεις που γίνονταν εκεί. Η επιστολή αυτή είναι μία από τις τρεις ποιμαντικές επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Είναι δύο επιστολές προς τον μαθητή του Τιμόθεο και μία προς τον μαθητή του Τίτο. Ονομάζονται ποιμαντικές οι τρεις αυτές επιστολές, γιατί σε αυτές ο Απόστολος Παύλος γράφει για το έργο και τα χρέη των ποιμένων της Εκκλησίας. Είναι πολύ βαρύ και υπεύθυνο το έργο τους, γι’ αυτό και ο άγιος Παύλος γράφει τρεις ειδικές επιστολές, δίνοντας οδηγίες και συμβουλές στους δύο μαθητές του Επισκόπους. Ο Απόστολος Παύλος έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όλες τις τοπικές Εκκλησίες.
Ο Παύλος συμβουλεύει, στη σημερινή
Αποστολική περικοπή, τον μαθητή του Τιμόθεο για διάφορα ποιμαντικά θέματα. Και
το κάνει αυτό γιατί ο Τιμόθεος πλέον δεν είναι ένας απλός μαθητής, αλλά έχει
υπεύθυνη θέση μέσα στην Εκκλησία. Ο Τιμόθεος είναι Επίσκοπος, και ως Επίσκοπος
είναι υποχρεωμένος να φροντίζει για την πνευματική πρόοδο όλων των Χριστιανών.
Έχει καθήκον να ενισχύει τους αδύναμους στην πίστη, να παρηγορεί τους
θλιμμένους, να κατηχεί τους νέους, να διδάσκει τους άνδρες και τις γυναίκες, να
ελέγχει εκείνους που παρεκτρέπονται και σκανδαλίζουν τους συνανθρώπους τους.
Έχει καθήκον να φυλάει την Εκκλησία του Χριστού από τους διάφορους αιρετικούς
που διδάσκουν αντίθετα από αυτά που λέει το Ευαγγέλιο. Η θέση του Επισκόπου είναι
λεπτή και δύσκολη! Ο Επίσκοπος έχει μεγάλες ευθύνες για το ποίμνιό του! Θα
δώσει λόγο στον Θεό και για μία ακόμη ψυχή, που εξαιτίας του θα χαθεί!
Μία από τις συμβουλές, που δίνει ο
Απόστολος Παύλος στον Τιμόθεο, είναι και αυτή: «Έως έρχομαι πρόσεχε τη
αναγνώσει, τη παρακλήσει, τη διδασκαλία» (Α΄ ΤΙΜ. 4, 13). Τον προτρέπει να
διαβάζει την Αγία Γραφή με προσοχή και με επιμέλεια, έτσι ώστε να παίρνει
παραδείγματα μέσα από αυτήν για να παρηγορεί τους θλιμμένους και να διδάσκει
εκείνους που κλονίζονται στην πίστη και έχουν ανάγκη πνευματικής ενίσχυσης. Η
συμβουλή «Πρόσεχε τη αναγνώσει» (Α΄ ΤΙΜ. 4, 13) απευθύνεται και στους κληρικούς
και λαϊκούς όλων των αιώνων. Και στη σημερινή εποχή είναι επιτακτική ανάγκη να
μελετάμε την Αγία Γραφή, προκειμένου να στηριζόμαστε στην πίστη. Και σήμερα αν
ζούσε ο Απόστολος Παύλος θα μας έλεγε «να προσέχουμε τι διαβάζουμε». Θα μας
προέτρεπε να διαβάζουμε την Αγία Γραφή, αλλά και πνευματικά βιβλία που ωφελούν
την αθάνατη ψυχή μας.
Στην εποχή του Αποστόλου Παύλου, τα βιβλία
ήταν λίγα, σπάνια και πανάκριβα. Σήμερα όμως τα βιβλία είναι εκατομμύρια και
κυκλοφορούν παντού. Η τιμή τους είναι φθηνή και έτσι μπορούν να τα αγοράζουν
όλοι οι άνθρωποι, φτωχοί και πλούσιοι. Και στα μέγαρα των πλουσίων και στα
σπίτια των φτωχών βρίσκονται βιβλία και περιοδικά. Και όλοι διαβάζουν. Και
επειδή τα πιο πολλά που κυκλοφορούν μεταξύ του λαού μας δυστυχώς δεν είναι
ωφέλιμα, αλλά είναι βλαβερά, υπάρχει κίνδυνος ο αναγνώστης των βιβλίων αυτών να
σκανδαλισθεί, να χάσει την πίστη του, να διαφθείρει τον χαρακτήρα του και να
ζημιωθεί φοβερά. Και πράγματι ένα βιβλίο, που έγραψε ένας άπιστος και
διεφθαρμένος συγγραφέας, μπορεί να καταστρέψει μία ψυχή. Τα βιβλία αυτά είναι
ιδιαιτέρως επικίνδυνα για τους νέους, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να διακρίνουν
ποιο βιβλίο είναι ωφέλιμο και ποιο είναι βλαβερό.
Δυστυχώς στις ημέρες μας οι άνθρωποι δεν
προσέχουν τι διαβάζουν. Έτσι χωρίς να το καταλαβαίνουν διαβάζουν βιβλία αθεΐας
και απιστίας και οδηγούνται στην ψυχική τους καταστροφή. Αντίθετα, όταν
διαβάζουμε την Αγία Γραφή, τα έργα των Πατέρων της Εκκλησίας μας και άλλα
πνευματικά βιβλία, ωφελούμαστε ψυχικά και σιγά σιγά θα λάβουμε τον φωτισμό του
Αγίου Πνεύματος. «Ο όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ είπε σ’ έναν δόκιμο μοναχό: - Κάθε
βδομάδα διαβάζω όλη την Καινή Διαθήκη και κάθε πρωί τον Απόστολο και το
Ευαγγέλιο τόσο της ημέρας όσο και του αγίου που εορτάζουμε. Με τον τρόπο αυτό
και η ψυχή και το σώμα ευφραίνονται και ζωογονούνται. Γιατί έτσι συνομιλώ με
τον Κύριο, διατηρώ στη μνήμη μου τη ζωή και τα παθήματά Του, Τον δοξολογώ και
Τον ευχαριστώ μέρα και νύχτα ως Λυτρωτή και Ευεργέτη όλων των ανθρώπων».
(Πνευματική Ανθολογία-Από τους βίους και τους λόγους Αγίων της Ρωσίας, σελίδα
214).
Αγαπητοί μου φίλοι, ας ακούσουμε με
προσοχή τις συμβουλές του Αποστόλου Παύλου προς τον μαθητή του Τιμόθεο και να
τις βάλουμε καλά μέσα μας, έτσι ώστε να τις κάνουμε πράξεις και να ωφεληθούμε
πνευματικά. Η ανάγνωση ενός κακού βιβλίου μπορεί να μας οδηγήσει στην απώλεια
της ψυχής μας. Αντίθετα η ανάγνωση της Αγίας Γραφής και άλλων ψυχωφελών βιβλίων
μπορεί να μας οδηγήσει στη σωτηρία της ψυχής μας. Από εμάς εξαρτάται τι θα
επιλέξουμε. Ο Μέγας Βασίλειος διάβαζε διάφορα βιβλία, αλλά ήξερε να επιλέγει τι
θα κρατήσει για την ωφέλεια της ψυχής του. Είχε την διάκριση να ξεχωρίζει τα
ωφέλιμα από τα βλαβερά βιβλία. Επειδή εμείς δεν βρισκόμαστε στο πνευματικό
επίπεδο του Μεγάλου Βασιλείου, καλό είναι να προσέχουμε τι διαβάζουμε. Ακόμη και
από την επιλογή των βιβλίων και της ανάγνωσης, θα εξαρτηθεί η θέση μας στην
αιωνιότητα.
Με
αγάπη Χριστού,
π.
Βασίλειος.
