« ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΕΣ »

Και οι 40 ήταν στρατιώτες στο τάγμα του Λικινίου. Στο διωγμό κατά των χριστιανών συλλαμβάνονται και τους ρίχνουν στα νερά μιας παγωμένης λίμνης. Την άλλη μέρα τους έβγαλαν και συνέτριψαν τα μέλη τους.

« ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ, ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ »

Ο Χριστός, αγαπητοί μου φίλοι, βρίσκεται σε κάποιο σπίτι στην Καπερναούμ και διδάσκει, μας αναφέρει το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα. Υπήρχε πολύς κόσμος, δεν χωρούσαν άλλοι. Ξαφνικά έρχονται τέσσερις άνδρες μεταφέροντας κάποιον παράλυτο πάνω σ’ ένα κρεβάτι κι επειδή δεν μπορούσαν να τον περάσουν από την πόρτα, ανέβηκαν στη στέγη, τη χάλασαν και κατέβασαν τον παράλυτο μπροστά στον Χριστό. Εκείνος του συγχώρησε τις αμαρτίες, σκανδαλίζοντας το ιουδαιοφαρισαϊκό κατεστημένο της εποχής και τον θεράπευσε. Αμαρτία σημαίνει αστοχία. Σημαίνει ότι κάποιος παρεκκλίνει από την πορεία του. Σημαίνει παραλυσία της ψυχής πρώτα, η οποία συνεπάγεται πολλές φορές ασθένειες και στο σώμα. «Ασθενεί το σώμα, ασθενεί μου και η ψυχή» ψάλλει η Εκκλησία μας. Αυτό ήθελε να τονίσει ο Χριστός όταν είπε στον παραλυτικό «τέκνον, αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου» (ΜΑΡΚ. 2, 5).

Αυτό το είπε στον παραλυτικό με την εξουσία Του ως Θεού, θέλοντας να τονίσει και τη στενή σχέση αμαρτίας και ασθένειας. Μόνον ο Θεός μπορεί να συγχωρεί τις αμαρτίες. Και όταν ο ιερέας συγχωρεί τον αμαρτωλό στη διάρκεια του Μυστηρίου της Εξομολόγησης, το κάνει εν ονόματι του Κυρίου, διότι την ιερωσύνη Εκείνου φέρει πάνω του και μέσα του. Η σχέση αμαρτίας και ασθένειας φαίνεται πολύ καλά και στις περιπτώσεις των ψυχικών ασθενειών, όπου λόγω της άσχημης ζωής του ο άνθρωπος γεμίζει λογισμούς οι οποίοι χρονίζουν, γίνονται μόνιμο καθεστώς στην ψυχή του, χάνει την ηρεμία του και κατόπιν το σώμα του αρρωσταίνει. Στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων, μία ειλικρινής εξομολόγηση με μετάνοια διορθώνει την κατάσταση αυτού του ανθρώπου. Το δε Σώμα και Αίμα του Κυρίου αποκαθιστά τον άνθρωπο καθαρίζοντάς τον από κάθε είδους ρύπο.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο οποίος γνωρίζει πάρα πολύ καλά τη «φυσιολογία» της αμαρτίας και στον οποίο είναι αφιερωμένη η σημερινή δεύτερη Κυριακή των Νηστειών, έχει γράψει μία πολύ ωραία ομιλία πάνω στο σημερινό Ευαγγέλιο. Είναι ο άγιος εκείνος που συνόψισε την Πατερική παράδοση δεκατεσσάρων αιώνων και μας την προσέφερε μέσα από τη δική του γλώσσα. Ο άγιος έλεγε το αυτονόητο, που φαίνεται πως είχαν λησμονήσει οι περισσότεροι εκκλησιαστικοί άνδρες της εποχής του παρασυρμένοι από τον φιλόσοφο Βαρλαάμ. Ο Βαρλαάμ μέσα από τη φιλοσοφία του παρουσίαζε έναν Θεό απρόσιτο, ανίκανο να επέμβει στα ανθρώπινα. Ο άγιος Γρηγόριος κατατρόπωσε αυτή τη φιλοσοφική διδασκαλία. Μίλησε για τις άκτιστες ενέργειες του Θεού, για τον αγώνα του ανθρώπου να καθαρισθεί από τα πάθη του και τη δυνατότητά του να αξιωθεί να δει το άκτιστο Φως του Θεού.

Ο άγιος Γρηγόριος λοιπόν εξηγεί ότι οι τέσσερις που σηκώνουν τον παράλυτο και τον πηγαίνουν στον Χριστό να τον θεραπεύσει υποτυπώνουν τέσσερις παράγοντες απαραίτητους για τη σωτηρία του ανθρώπου. Ο πρώτος παράγοντας είναι η αυτομεμψία, το να έχει δηλαδή κάποιος ταπείνωση και να πιστεύει ότι είναι αμαρτωλός. Αυτό θα τον οδηγήσει στον δεύτερο παράγοντα, στη μετά συντριβής εξομολόγηση. Τρίτον, αποφασίζει να πάρει διαζύγιο από την αμαρτία, δηλαδή να μην επαναλάβει τις ίδιες αμαρτίες, όσο είναι εφικτό. Τέταρτον, αρχίζει να προσεύχεται αδιάλειπτα γιατί μέσα από την προσευχή θα λάβει την Χάρη του Θεού, ώστε να πετύχει όλα τα πιο πάνω. Χρειάζεται όμως το χάλασμα της οροφής. Η αμαρτία είναι ασθένεια του νου κατά τους Πατέρες. Το «χάλασμα» της στέγης σημαίνει να καθαρισθεί ο νους από τα εμπαθή νοήματα, σκέψεις, επιθυμίες και τα πάθη.

Είναι απαραίτητο το «χάλασμα» της στέγης, έτσι ώστε ο νους να «κατέβει» στην καρδιά και να συναντήσει την Χάρη του Χριστού, η οποία παραμένει και περιμένει εκεί από τη σωτήρια ημέρα της Βάπτισής μας. Εδώ οι Πατέρες μιλάνε για τη «βασιλική κάθοδο» του νου στην καρδιά, από όπου ο ταπεινωμένος άνθρωπος ακούει να αναπέμπεται η προσευχή αδιάλειπτα στον Θεό, νύκτα και ημέρα, κατά το «εγώ καθεύδω και η καρδία μου αγρυπνεί» (ΑΣΜΑ ΑΣΜ. 5, 2). Η φράση αυτή περιγράφει την κατάσταση του ανθρώπου που, αν και ξεκουράζεται σωματικά, η ψυχή και η καρδιά του παραμένουν προσευχόμενες, σε συνεχή πνευματική εγρήγορση και αγάπη προς τον Θεό. Σε μία τέτοια κατάσταση ο άνθρωπος δεν κάνει προσευχή, αλλά έχει γίνει ο ίδιος προσευχή, λαμβάνει πλούσιες τις ευλογίες του Θεού και χαίρει άκρας υγείας, ακόμη και αν σωματικά υποφέρει και ασθενεί. 

Αγαπητοί μου φίλοι, θα τελειώσουμε με τα λόγια του αειμνήστου Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου του Αγίου Όρους, Αρχιμανδρίτη Γεωργίου Καψάνη: «Ο κεκαθαρμένος από τα πάθη και προσευχόμενος νους έχει τώρα την δυνατότητα να ενωθή με τον Θεό. Πως όμως ο ανθρώπινος νους θα ενωθή με τον Πρώτο και Αρχίφωτο Θείο Νου, όταν ο ίδιος διαχέεται και σκορπίζεται εκτός εαυτού εδώ και εκεί και προσκολλάται δια των αισθήσεων στα πράγματα; Πρέπει ο νους να επιστρέψη και συγκεντρωθή στον εαυτό του και να επιτηρή τον εαυτό του, ώστε να μη μολύνεται από κακές σκέψεις ή να μη απασχολήται ακόμη και από καλές σκέψεις, που εμποδίζουν την μόνο με τον Θεό ενασχόλησί του. Έτσι ελεύθερος από κάθε τι που δεν είναι Θεός, υπεραναβαίνων εαυτόν, θα ημπορέση να συναντήση και συνουσιωθή με τον Θεό».(«Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς διδάσκαλος της θεώσεως, σελίδα 22).

Με αγάπη Χριστού,

π. Βασίλειος.

« ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ… »

«Εκείνος που αγαπάει τον εαυτό του ζητάει τη δική του δόξα· εκείνος που αγαπάει τον Θεό αγαπάει τη δόξα του Δημιουργού του».

Όσιος Διάδοχος Φωτικής (5ος αι. μ.Χ.)

« ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ “ΕΣΤΙΑ” »

Σαν σήμερα, 6 Μαρτίου 1894, κυκλοφορεί το πρώτο φύλλου της εφημερίδας «ΕΣΤΙΑ», με πρώτο διευθυντή τον ποιητή, Γεώργιο Δροσίνη.