Κατά τη σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου φίλοι, η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των αγίων και θεοφόρων Πατέρων, οι οποίοι συγκρότησαν την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο στην Χαλκηδόνα της Κωνσταντινούπολης το έτος 451 μ.Χ. Στην Σύνοδο αυτή οι άγιοι Πατέρες έλυσαν ένα πολύ δύσκολο θεολογικό ζήτημα, σχετικά με το δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, τον Κύριο Ιησού Χριστό. Εκείνη την εποχή δύο φοβερές αιρέσεις πλήγωναν το σώμα της Εκκλησίας: ο Νεστοριανισμός, που υποτιμούσε τη θεότητα του Χριστού, και ο Μονοφυσιτισμός, που εξαφάνιζε την ανθρώπινη φύση Του. Οι 630 θεοφόροι Πατέρες της Συνόδου της Χαλκηδόνας διατύπωσαν με απόλυτη ακρίβεια τη δογματική αλήθεια ότι ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Ένα Πρόσωπο με δύο τέλειες φύσεις, τη θεία και την ανθρώπινη. Ο Χριστός μετά την Ανάληψή Του, την ανθρώπινη φύση την πήρε μαζί Του ανεβαίνοντας στον Ουρανό.
Στους αγίους Πατέρες είναι αφιερωμένα τα
ιερά αναγνώσματα της θείας Λειτουργίας. Στην Ευαγγελική περικοπή ακούσαμε τον
Κύριο να λέει στον ευρύτερο κύκλο των Μαθητών Του: «Υμείς εστε το φως του
κόσμου» (ΜΑΤΘ. 5, 14). Εσείς είσθε το φως του κόσμου, διότι έχετε προορισμό με
τη ζωή και τα λόγια σας να μεταδίδετε το φως της αλήθειας στους ανθρώπους που
βρίσκονται στο σκοτάδι της αμαρτίας και της πλάνης. Η πηγή του φωτός είναι ο
Ίδιος ο Χριστός. Εκείνος φανερώνει την αλήθεια περί του Θεού και της αιώνιας
Βασιλείας Του, τον ουράνιο προορισμό μας, το νόημα της επίγειας ζωής μας. Γι’
αυτό σε άλλη περίσταση ο Χριστός είχε πει: «Εγώ ειμί το φως του κόσμου» (ΙΩΑΝ.
8, 12). Εκείνος λοιπόν, ο Οποίος είναι η πηγή του φωτός, μας τόνισε σήμερα ότι
και ο κάθε πιστός ακόλουθός Του αντανακλά το φως Του και γίνεται και αυτός φως
του κόσμου.
Ο λόγος αυτός βρίσκει απόλυτη εφαρμογή
στους θεοφόρους Πατέρες της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου. Όχι απλώς φώτα, αλλά ήλιοι
αναδείχθηκαν· «αστέρες πολύφωτοι του νοητού στερεώματος», όπως εύστοχα τους
ονομάζει το δοξαστικό των Αίνων του Όρθρου. Λαμπροί αστέρες του πνευματικού
στερεώματος της Εκκλησίας, που σκόρπισαν το φως του Χριστού στην οικουμένη· το
φως της απλανούς θεογνωσίας. Μας φανέρωσαν την αλήθεια περί του Χριστού.
Υπήρξαν κανόνες ακρίβειας με τη ζωή και τη διδασκαλία τους· πνευματικοί φάροι
στο σκοτάδι κάθε εποχής. Ο λόγος των αγίων Πατέρων κατευθύνει τις ψυχές με
ασφάλεια στον προορισμό τους, που είναι ο Θεός. Οι Πατέρες αντιστάθηκαν σε
αιρέσεις και εξασφάλισαν την ορθή διδασκαλία για την Αγία Τριάδα, τη χάρη και
τη σωτηρία. Μέσα σε περιόδους κρίσεων, ο λόγος τους αποτελεί καταφύγιο και πηγή
ελπίδας.
Στη
συνέχεια του λόγου Του ο Κύριος επισημαίνει ότι η διδασκαλία Του, οι εντολές
Του έχουν αιώνιο κύρος, και τονίζει ότι: «ος εάν ουν λύση μίαν των εντολών
τούτων των ελαχίστων και διδάξη ούτω τους ανθρώπους, ελάχιστος κληθήσεται εν τη
βασιλεία των ουρανών» (ΜΑΤΘ. 5, 19). Όποιος δηλαδή παραβεί μία από τις εντολές
μου, που φαίνονται μικρές και ασήμαντες, και διδάξει τους ανθρώπους να τις
θεωρούν ασήμαντες, θα κηρυχθεί τελευταίος στην Βασιλεία των Ουρανών. Υπάρχουν δυστυχώς στις ημέρες μας Χριστιανοί, που
περιφρονούν τη διακήρυξη αυτή του Κυρίου και λένε ότι το Ευαγγέλιο δεν μπορεί
να εφαρμοσθεί πλήρως στην εποχή μας. Και μάλιστα υποστηρίζουν εσφαλμένα ότι
κάποιες από τις εντολές Του, κυρίως όσες σχετίζονται με ζητήματα ηθικής φύσης,
αφορούν τις παλιότερες εποχές και πρέπει να εκσυγχρονισθούν.
Τα λόγια του Κυρίου ωστόσο είναι σαφή και
ξεκάθαρα. Οι εντολές Του έχουν αιώνιο κύρος και καθεμία από αυτές έχει απόλυτη
σημασία και αξία. Ο Χριστιανός λοιπόν καλείται να αγωνίζεται, ώστε να εφαρμόζει
όχι μόνο όσες από τις εντολές του Κυρίου τον εξυπηρετούν ή τον βολεύουν, αλλά
να τηρεί το Ευαγγέλιο στο σύνολό του. Τότε μόνο πορεύεται σύμφωνα με το θέλημα
του Θεού ως ζωντανό μέλος της Εκκλησίας. Όποιος μάλιστα εφαρμόσει τις εντολές
του Κυρίου και διδάξει και άλλους να τις τηρούν, «ούτος μέγας κληθήσεται εν τη
βασιλεία των ουρανών» (ΜΑΤΘ. 5, 19). Αυτός θα ανακηρυχθεί μεγάλος στην Βασιλεία
των Ουρανών, υπογράμμισε ο Χριστός. Το Ευαγγέλιο θέτει ξεκάθαρα δύο στοιχεία
για να χαρακτηρισθεί κάποιος «μεγάλος»: την πράξη, να εφαρμόζει ο ίδιος τις
εντολές του Χριστού στη ζωή του και τη διδασκαλία, να καθοδηγεί και να εμπνέει
τους συνανθρώπους του να κάνουν το ίδιο.
Αγαπητοί μου φίλοι, ίσως τα λόγια αυτά μας
βοηθούν να κατανοήσουμε κάπως καλύτερα το μεγάλο πνευματικό ανάστημα των αγίων
Πατέρων της Συνόδου της Χαλκηδόνας. Οι Πατέρες εφάρμοσαν με πιστότητα το
Ευαγγέλιο στο σύνολό του και το δίδαξαν με απόλυτη ακρίβεια, όπως το παρέλαβαν,
χωρίς να προσθέσουν ή να αφαιρέσουν κάτι από αυτό. Κήρυξαν τον Θεάνθρωπο Χριστό
ως τέλειο Θεό και τέλειο άνθρωπο. Κράτησαν ανόθευτη τη διδασκαλία που παρέλαβαν
από τους αγίους Αποστόλους και τους αποστολικούς Πατέρες. Μας βεβαιώνουν
μάλιστα με το αιώνιο παράδειγμά τους ότι αληθινά μεγάλος δεν είναι ο πλούσιος,
ή ο έξυπνος, ή ο ισχυρός, αλλά αυτός που ζει σύμφωνα με τον αιώνιο λόγο του
Θεού. Ο άνθρωπος αυτός υπερβαίνει τα στενά όρια του κόσμου αυτού και γίνεται
Άγιος, ένα μυρίπνοο άνθος του Παραδείσου. Μακάρι να μας αξιώσει ο Κύριος της
χαράς αυτής!
Με
αγάπη Χριστού,
π.
Βασίλειος.
