« ΚΥΡΙΑΚΗ Η΄ ΛΟΥΚΑ »

«Πορεύου και συ ποίει ομοίως» (ΛΟΥΚΑ 10, 37). Με αυτές τις λέξεις, αγαπητοί μου φίλοι, τελείωσε ο Κύριος μία από τις ωραιότερες παραβολές Του. Ένας δυστυχής οδοιπόρος πηγαίνοντας από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ, ληστεύεται, τραυματίζεται και παραμένει ετοιμοθάνατος σ’ ένα ερημικό μέρος. Περνούν δύο λειτουργοί του Υψίστου, ένας ιερέας και ένας λευΐτης. Αυτοί οι δύο αντιπροσωπεύουν τον θρησκευτικό νόμο. Αδιάφορα και άσπλαχνα τον προσπερνούν. Τέλος περνά και ένας Σαμαρείτης, θεωρούμενος από τους Ιουδαίους ως αλλόπιστος και αλλοεθνής. Και όμως αυτός ο θεωρούμενος αλλόπιστος δείχνει μία υπέροχη ανθρωπιά προς τον δυστυχή οδοιπόρο. Η κρίση των ανθρώπων βασίζεται συχνά σε επιφανειακές ταμπέλες. Η αληθινή ευσέβεια δεν μετριέται με τυπικούς θρησκευτικούς κανόνες, αλλά με έμπρακτη αγάπη.

Ο Κύριος διηγήθηκε αυτή την παραβολή εξ αφορμής εσκεμμένης ερώτησης κάποιου νομικού, ποιος είναι ο πλησίον. Και στο τέλος της παραβολής ο νομικός αναγκάζεται να ομολογήσει, ότι πλησίον είναι ο κάθε συνάνθρωπος, προς τον οποίο οφείλουμε να δείχνουμε χωρίς διακρίσεις την αγάπη και την καλοσύνη μας. Ο Κύριος συνέστησε στον νομικό, τον ερμηνευτή του Μωσαϊκού Νόμου, να αφήσει τη μισαλλοδοξία και την έπαρση του ειδικού και να μιμηθεί τον καλό Σαμαρείτη. Η σύσταση του Χριστού «πορεύου και συ ποίει ομοίως» (ΛΟΥΚΑ 10, 37) απευθύνεται προς όλους τους πιστούς οπαδούς Του. Η φράση αυτή μετατρέπει την παραβολή από μια απλή αφήγηση σε εντολή δράσης. Δεν απευθύνεται μόνο στον συγκεκριμένο νομικό, αλλά λειτουργεί ως διαχρονικό κάλεσμα προς κάθε άνθρωπο για έμπρακτη αγάπη, ταπείνωση και προσφορά.  

«Άνθρωπός τις περιέπεσε λησταίς» (ΛΟΥΚΑ 10, 30). Μήπως σ’ αυτόν τον δυστυχή οδοιπόρο βλέπουμε ολόκληρη τη σημερινή βασανισμένη ανθρωπότητα; Η σημερινή ανθρωπότητα, έρμαιη των ποικίλων δυστυχιών της, μήπως περιέπεσε και αυτή σε σύγχρονους ληστές; Φρικωδέστατες οι πληγές της από τη φτώχεια, την πείνα, την αμάθεια, τον πνευματικό σκοταδισμό, την ποικιλόμορφη αμαρτία, την εγκληματικότητα. Έμποροι του θανάτου με την ανοχή της πολιτικής εξουσίας υποδουλώνουν τους νέους στα ναρκωτικά και τους οδηγούν στον θάνατο. Πόνος και δάκρυα στις οικογένειες. Μήπως όλα αυτά δεν είναι ληστείες; Ληστές είναι και εκείνοι που ασυνείδητα, για κερδοσκοπικούς λόγους, καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον και οδηγούν στο μαρασμό ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η λεηλασία της φύσης δεν πλήττει μόνο ένα άτομο, όπως στην παραβολή, αλλά ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη.

Η ανθρωπότητα χρειάζεται πολλούς καλούς Σαμαρείτες για να δείξουν αγάπη έμπρακτη. Τα λόγια χωρίς ωραίες πράξεις είναι έκφραση εσωτερικής ψυχρότητας. Την εσωτερική αυτή ψυχρότητα είχαν και οι δύο θρησκευτικοί άνθρωποι που πέρασαν με αδιαφορία μπροστά από έναν δυστυχή συνάνθρωπό τους. Ο καλός Σαμαρείτης δεν περιορίσθηκε σε λόγια, αλλά εξεδήλωσε έμπρακτα την αγάπη της καρδιάς του. Τους καλούς Σαμαρείτες συνήθως δεν τους βρίσκουμε στους υψηλούς κοινωνικούς κύκλους. Εκεί υπάρχουν πολλοί σαν τον ιερέα και τον λευΐτη του Ευαγγελίου. Συνήθως τους βρίσκουμε στους χαμηλούς κοινωνικούς κύκλους χωρίς τυμπανοκρουσίες και διαφημίσεις, σε ιδιωτικούς Συλλόγους και Σωματεία, σε άτομα με υψηλή πνευματική καλλιέργεια. Η αξία της προσφοράς τους έγκειται στην ταπεινότητα και στην αγνότητα των κινήτρων τους.

Η άποψη ότι οι υψηλοί κοινωνικοί κύκλοι αδιαφορούν για τους αδύναμους αποτελεί έναν διαχρονικό κοινωνιολογικό προβληματισμό. Όσοι ζουν σε περιβάλλοντα μεγάλης άνεσης συχνά δεν έρχονται σε επαφή με τη φτώχεια ή την καθημερινή δυσκολία. Όταν δεν βλέπεις το πρόβλημα, είναι πιο εύκολο να το αγνοήσεις ή να το θεωρήσεις μακρινό. Συχνά επικρατεί η αντίληψη ότι «ο καθένας είναι υπεύθυνος για τη μοίρα του», κάτι που οδηγεί στην έλλειψη κατανόησης για όσους βρέθηκαν σε δεινή  θέση λόγω αδικίας, ασθένειας ή συγκυριών. Και αν κάποιοι από αυτούς τους κύκλους θελήσουν να κάνουν κάποια φιλανθρωπία υπάρχουν άλλα κίνητρα. Πολλές φορές η βοήθεια από τα ανώτερα στρώματα λειτουργεί ως μέσο κοινωνικής προβολής και όχι ως γνήσια προσωπική θυσία. Σίγουρα η αδιαφορία αυτή δεν είναι καθολικός κανόνας. Υπάρχουν πάντα και οι έστω ελάχιστες εξαιρέσεις.

Αγαπητοί μου φίλοι, η Εκκλησία οφείλει με ειλικρίνεια να διακηρύττει τα δικαιώματα κάθε ανθρώπου. Είναι σημαντικό η προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να εμποτισθεί από το πνεύμα του Ευαγγελίου και να προστατεύεται από κάθε μορφή λαθεμένης αυτονομίας. Τα ανθρώπινα δικαιώματα να προστατεύονται μέσα σε μία ενότητα πνευμάτων και καρδιών. Με αυτή την ενότητα προστατεύονται τα δικαιώματα των μελών κάθε οικογένειας, των εθνών και των λαών. Η προσφορά της Εκκλησίας, ως Σχολείου Χριστού, πρόσφερε και προσφέρει και σήμερα με τους άξιους εκπροσώπους της τις υπηρεσίες της ως καλός Σαμαρείτης και υπάρχει ως πνευματικό θεραπευτήριο για όλους τους ανθρώπους. Η Εκκλησία στέκεται έμπρακτα δίπλα σε κάθε πληγωμένο οδοιπόρο της σύγχρονης ταλαιπωρημένης ανθρωπότητας, επουλώνοντας τα τραύματα της ψυχής και του σώματος χωρίς διακρίσεις.

Με αγάπη Χριστού,

π. Βασίλειος.