« ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ »

Η σημερινή Κυριακή του Ασώτου, αγαπητοί μου φίλοι, είναι πολύ σημαντική γιατί μιλάει για την μετάνοια. Αν ξαφνικά χανόταν ολόκληρη η Αγία Γραφή και απέμενε μόνον η παραβολή του Ασώτου Υιού, που ακούσαμε σήμερα στο Ευαγγελικό ανάγνωσμα, θα αρκούσε για να κατανοήσει ο άνθρωπος την ουσία της σωτηρίας. Εκείνο που πρέπει να προσέξουμε στην παραβολή αυτή είναι ότι στην παράλογη απαίτηση του μικρότερου υιού να ζητήσει το μέρος της πατρικής περιουσίας που «του αναλογεί» και να φύγει, ο καλός Πατέρας δεν φέρνει αντίρρηση. Δεν δείχνει να ταράζεται από τον φόβο του αγνώστου για το τι μπορεί να συμβεί στο παιδί του, ούτε στέλνει εγκάθετους να τον παρακολουθούν και να του φέρνουν πληροφορίες, ούτε φοβίζει ή προειδοποιεί τον ίδιο. Τον αφήνει ελεύθερο να αναχωρήσει, ταυτόχρονα όμως ο Πατέρας ανεβαίνει στον σταυρό της αναμονής.

«Χώρα μακρά» (ΛΟΥΚΑ 15, 13) είναι ο τόπος και ο τρόπος της αμαρτίας. Εκεί ο μικρός υιός σπατάλησε την περιουσία, αλλά και τον εαυτό του. Το σίγουρο είναι ότι όσο υπήρχε η περιουσία, υπήρχαν κοντά του και οι «φίλοι». Όταν όμως τελείωσαν τα χρήματα, απέμεινε μόνος. Βρήκε κάποιον από τους πολίτες εκείνης της μακρινής χώρας, με τον ίδιο τρόπο ζωής φυσικά, και βοσκούσε τους χοίρους του, τρώγοντας την ίδια τροφή με αυτούς, ξυλοκέρατα. Απέκτησε δηλαδή το αναλόγων φρονημάτων αφεντικό, άνθρωπο παθών (που συμβολίζονται με τους χοίρους) και ασχολούμενο με όλα όσα υποδαυλίζουν τα πάθη (τα ξυλοκέρατα). Μέσα σε μία τέτοια ελεεινή κατάσταση, κάνει μία σωτήρια σκέψη: στο πατρικό του σπίτι, λέει, οι υπηρέτες περνούν καλύτερα από αυτόν. Θα πάει και θα πει στον Πατέρα του ότι αμάρτησε απέναντι σ’ εκείνον και στον Θεό· ας τον χρησιμοποιήσει σαν έναν από τους εργάτες του.

Ξεκινάει λοιπόν την επιστροφή, μετά την απόφαση που πήρε. Στο πατρικό σπίτι, αρκετά πριν φθάσει, τον προϋπαντά ο Πατέρας του και τον  κλείνει στην αγκαλιά του. Κάθε ημέρα τον περίμενε. Προφθαίνει δεν προφθαίνει να ομολογήσει τις πτώσεις του, και τον εισάγει στο πατρικό του σπίτι. Του φοράει το δακτυλίδι της εμπιστοσύνης, τα σανδάλια της μετανοίας, τα ενδύματα της καθαρότητας και τον δεξιώνεται σε εορταστικό τραπέζι. Ο πρεσβύτερος υιός άκουσε τον θόρυβο από το γλέντι και, μαθαίνοντας τα συμβάντα, φθόνησε τον ελεημένο άσωτο. Δεν ήθελε να περάσει μέσα στο σπίτι, παρά τις παρακλήσεις του Πατέρα. Κατέκρινε τον αδελφό του αναφέροντας τις πράξεις του, αν και εκείνος είχε μετανοήσει πραγματικά. Δεν το χωρούσε ο νους του· ο Πατέρας του να συμπεριφέρεται έτσι σε έναν άνθρωπο που έφαγε την περιουσία του σε ασωτίες!

Ο φθόνος είναι φοβερό πάθος! Μάλιστα από κάποιον που ποτέ δεν είχε απομακρυνθεί από την πατρική οικία, αλλά που τελικά δεν είχε κατανοήσει που ζούσε και με ποιον. Αντί να χαρεί με τη μεταστροφή του αδελφού του, λυπήθηκε και αγανάκτησε. Συμπεριφέρθηκε όπως τους Φαρισαίους και τους νομομαθείς, που όταν έβλεπαν ένα θαύμα του Χριστού, έβρισκαν πολλές προφάσεις για να το ακυρώσουν εξαιτίας του φθόνου που αισθάνονταν για το πρόσωπό Του. Η αίσθηση που έχει ο νεώτερος υιός της παραβολής είναι αυτή ενός καλού Πατέρα που τον αφήνει να φύγει και που τον περιμένει να επιστρέψει. Ως υιός αναχωρεί και ως υιός επιστρέφει. Γι’ αυτό και η μετάνοιά του είναι έγκυρη και υγιής. Η ειλικρινής μετάνοια του ασώτου υιού είναι αυτή που θα πρέπει να μας διδάξει τη δύναμη της ταπείνωσης, της επιστροφής και της απεριόριστης αγάπης του Θεού.

Την μετάνοια του ασώτου υιού πρέπει να ζητάμε όλοι εμείς που υποτίθεται ότι αγωνιζόμαστε μέσα στην Εκκλησία. Ωστόσο, μας διακρίνει στη μεγάλη μας πλειοψηφία η παθολογία του πρεσβυτέρου υιού της παραβολής. Συχνά συμβαίνει να βλέπουμε ανθρώπους που έχουν μετανοήσει για την προηγούμενη ζωή που έκαναν, να μπαίνουν μέσα στην Εκκλησία, να αρχίζουν πνευματικό αγώνα, να εξομολογούνται, να μετέχουν στη θεία Ευχαριστία και γενικά να ζουν μια ζωή όπως τη θέλει ο Χριστός, κι εμείς να τους κατακρίνουμε. Να είμαστε απέναντί τους πολύ αυστηροί και να ενοχλούμαστε που έχουν μπει και αυτοί στον χώρο της Εκκλησίας. Αισθανόμαστε ότι εμείς είμαστε άγιοι και ότι τα ξέρουμε όλα, και κατακεραυνώνουμε όλους τους άλλους ανθρώπους. Πολλές φορές μάλιστα θυμίζουμε στους άλλους και ορισμένες γνωστές πτώσεις των μετανοημένων αυτών ανθρώπων.

Αγαπητοί μου φίλοι, αυτό συμβαίνει διότι με την ειλικρινή του μετάνοια ο αδελφός μας ελέγχει το δικό μας κίβδηλο βίωμα της ψευδούς μετανοίας και ταπεινοφάνειας. Αντί να διδαχθούμε από την αληθινή μεταστροφή του, φθονούμε όπως ο πρεσβύτερος υιός της παραβολής και αντιδρούμε σαν κάποιον που βιώνει σύνδρομο στέρησης και ζηλεύει επειδή δεν έκανε τα ίδια. Αντίθετα οφείλουμε να θεωρήσουμε προσωπική ζημία του αδελφού τα όσα πέρασε, και να θρηνήσουμε για το ότι πόνεσε τόσο, αλλά και για να μην υποστούμε κι εμείς τα ίδια αν δεν προσέξουμε την αυτάρκεια, το αγέρωχο φρόνημα και την υπερηφάνεια που κάποιες φορές μας διακρίνουν. Αν κατακρίνουμε τους άλλους, θα πέσουμε κι εμείς στα ίδια παραπτώματα, αλλά θα κοπεί και η επικοινωνία μας με τον Θεό μέσω της προσευχής. Ας προσέξουμε πολύ πως συμπεριφερόμαστε στους συνανθρώπους μας.

Με αγάπη Χριστού,

π. Βασίλειος.