« ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ-ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΜΕΓΑΛΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ, 27.12.2023 »

 

« ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΠΑΡΚΟ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΣΤΟ ΑΙΓΙΟ, 26.12.2023 »

« Ο ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, ΜΟΝΑΧΟΥ ΜΩΫΣΕΩΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ »

 

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης θεωρείται και είναι ο σπουδαιότερος πεζογράφος μας. Την άποψη αυτή υποστηρίζουν τα μεγάλα ονόματα των ποιητών μας, Γιώργος Σεφέρης και Οδυσσέας Ελύτης.

Είναι ένας εξαιρετικός ηθογράφος, που από νωρίς δήλωσε απερίφραστα: «Το επ’ εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δεν θα παύσω πάντοτε, ιδίως δε κατά τας πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας, να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου, να περιγράφω μετ’ έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά ήθη».

Χαρακτηρίστηκε εύστοχα ως ο «άγιος των νεοελληνικών γραμμάτων» μας. Ο έξοχος διηγηματογράφος μας συχνά θεολογεί και κηρύττει αλήθειες της πίστεώς μας μ’ έναν ωραίο τρόπο. Στις σελίδες των έργων του κυκλοφορεί ένα πλήθος ανθρώπων που έκαναν κακή χρήση της ελευθερίας τους, αμάρτησαν με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο. Τους συμπαθούμε γιατί τους βρίσκουμε πονεμένους και γιατί στα πρόσωπά τους συναντούμε τους εαυτούς μας. Περιδιαβαίνουν υψηλόφρονες άθεοι, ταραγμένοι μηδενιστές, δυστυχείς αυτόχειρες, βλάσφημοι, ιερόσυλοι, τοκογλύφοι, μέθυσοι, λαίμαργοι, πλουτοκράτες, παιδοκτόνοι, άρπαγες, άδικοι, υποκριτές, φθονεροί, ζηλότυποι, υλιστές και σκανδαλοποιοί. Τους αγαπάμε τους αμαρτωλούς ήρωές του, γιατί συνήθως είναι μετανοημένοι. Ο Χριστός ήλθε στον κόσμο για τους ασθενείς, τους αμαρτωλούς, τους πονεμένους.

Ο Παπαδιαμάντης κρίνει τους λαθεμένους εκφραστές της Εκκλησίας για τον σκανδαλισμό που προκαλούν, αλλά καταλήγει: «Εγώ είμαι τέκνον γνήσιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εκπροσωπουμένης υπό των επισκόπων της». Ο Παπαδιαμάντης βρίσκει ότι η πατρίδα μας κινδυνεύει από την εισβολή του δυτικού τρόπου ζωής, με την αλλοίωση των ηθών, την υποτονικότητα της ευσέβειας του λαού και τη νόθευση της γλώσσας μας.

Γι’ αυτό φωνάζει: «Κηρύττεται πλέον φανερά η αγραμματοσύνη και το ανωφελές του ορθώς γράφειν ή ομιλείν».

Γι’ αυτό γράφει ωραιότατα χριστουγεννιάτικα διηγήματα.

Στον Παπαδιαμάντη οφείλουμε πολλά οι Νεοέλληνες. Διέσωσε τη λαϊκή ευσέβεια στ’ αριστοτεχνικά του διηγήματα. Συνετέλεσε στην ορθή ανακαίνιση του κόσμου. Μπορεί να χαίρεται για την προσφορά του, αλλά και να λυπάται για τη μη εκμετάλλευσή του. Σαν τον Χριστό που ήλθε, και τα Χριστούγεννα εορτάζονται ξανά και ξανά δίχως Χριστό. Ο παπα-Φραγκούλης με κίνδυνο της ζωής του πήγε να λειτουργήσει στον Χριστό στο Κάστρο τα Χριστούγεννα για λίγες ψυχές. Ο εξαίσιος Παπαδιαμάντης περιγράφει:

«Έλαμψε τότε ο ναός όλος, και ήστραψεν επάνω εις τον θόλον ο Παντοκράτωρ με την μεγάλην κ’ επιβλητικήν μορφήν, και ηκτινοβόλησε το επίχρυσον και λεπτουργημένον με μυρίας γλυφάς τέμπλον, με τας περικαλλείς της αρίστης βυζαντινής τέχνης εικόνας του, με την μεγάλην εικόνα της Γεννήσεως, όπου “Παρθένος καθέζεται τα Χερουβείμ μιμουμένη”, όπου θεσπεσίως μαρμαίρουσιν αι μορφαί του θείου βρέφους και της αμώμου Λεχούς, όπου ζωνταναί παρίστανται αι όψεις των αγγέλων, των μάγων και των ποιμένων και βαλσαμώνει η σμύρνα, και όπου, ως εάν η γραφική ελάλει, φαντάζεται τις επί μίαν στιγμήν ότι ακούει το, Δόξα εν υψίστοις Θεώ!».

Ο Παπαδιαμάντης είναι ένας γνήσιος και ατόφιος άνθρωπος, πιστός χριστιανός, αληθινός Έλληνας, εξαιρετικός λογοτέχνης, χριστουγεννιάτικος διηγηματογράφος, νατουραλιστής ηθογράφος, εκλεκτός πεζογράφος, που παρότι πέρασαν εκατό έτη από τη θανή του παραμένει αγαπητός, ζωντανός, γιατί μιλά στη διψασμένη καρδιά μας για ήθος, τιμιότητα, ειλικρίνεια, πίστη και απλότητα. Τα Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη είναι ορθόδοξα, είναι ελληνικά, είναι αληθινά.

Τα Χριστούγεννα σήμερα είναι αργία, γαλοπούλα, εκδρομή, «Χρόνια πολλά» και «του χρόνου». Αχ, κυρ-Αλέξανδρε, αναπαύσου εν ειρήνη εν Σκιάθω, εν Ιησού Χριστώ Γεννηθέντι, Σαρκωθέντι εκ Παρθένου Μαρίας διa την του κόσμου ζωήν και σωτηρίαν…

Πηγή: Εφημερίδα «Μακεδονία», 20 Δεκεμβρίου 2009

« “ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΠΙ ΓΗΣ, ΥΨΩΘΗΤΕ” (ΚΑΤΑΒ. ΧΡΙΣΤΟΥΓ.), ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ Ν. ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ »

«“Δεύτε ίδωμεν, πιστοί, που εγεννήθη ο Χριστός”. Ο Κύριος γεννήθηκε ως νήπιο για να τιμήση τα νήπια, γεννήθηκε από γυναίκα για να τιμήση τη γυναίκα, γεννήθηκε από παρθένο για να τιμήση την παρθενία, γεννήθηκε σε ταπεινό χωριό για να τιμήση την ύπαιθρο που πάει να καταφάγη το θηρίο της αστυφιλίας –όλα έχουν σημασία–, γεννήθηκε σε σταύλο για να καθαρίση την καρδιά του ανθρώπου.

Θα σας πω, αγαπητοί μου, μια πικρά αλήθεια· εορτάζουμε χωρίς Χριστό. Στολισμοί, ενδυμασίες, πλούσια φαγητά, ποτά, γαλοπούλες, γλυκύσματα, δώρα, διασκεδάσεις· αλλά στα τραπέζια και στα σαλόνια ούτε μία λέξι για το Χριστό. Αναίσθητοι και αδιάφοροι ενώπιον του μυστηρίου, μαθημένοι έτσι μέσα από την οικογένεια. Εορτάζουμε Χριστούγεννα χωρίς Χριστό. Μέσα στους χίλιους Χριστιανούς ζήτημα αν ένας αισθάνεται το ρίγος που αισθάνθηκαν οι ποιμένες της Βηθλεέμ και οι μάγοι της Ανατολής, οι ευγενείς υπάρξεις.

“Δεύτε ίδωμεν, πιστοί, που εγεννήθη ο Χριστός”. Που είναι, που γεννάται ο Χριστός; Με ρωτάτε που γεννάται ο Χριστός; Εκεί που τα παιδιά είναι αθώα, όπως τα νήπια της Βηθλεέμ· εκεί που οι νέοι διατηρούν την παρθενία, όπως η Παναγία· εκεί που οι κηδεμόνες έχουν στοργή, όπως ο μνήστωρ Ιωσήφ· εκεί που οι άνδρες αναζητούν την αλήθεια, όπως οι μάγοι· εκεί προ παντός που όλοι οι άνθρωποι είναι ταπεινοί, βαθειά ταπεινοί, όπως οι ποιμένες. Όπου υπάρχουν αυτά τα πράγματα, εκεί είναι, εκεί γεννάται ο Χριστός, πουθενά αλλού.

Το “Σήμερον γεννάται…” σημαίνει, ότι η γέννησις του Χριστού δεν είναι μόνο ένα ιστορικό γεγονός που συνέβη κάποτε μία φορά· είναι και ένα μυστικό γεγονός που συντελείται διαρκώς μέσα στα βάθη της καρδιάς κάθε πιστού. Κάποιος μεγάλος λογοτέχνης την ημέρα των Χριστουγέννων μετενόησε και τότε έγραψε· “Χριστούγεννα· μετάνοια, επιστροφή στο Χριστό!...”.

Είθε η ημέρα αυτή να μην είναι μία γαστρονομική εορτή, ημέρα χαρτοπαιγνίου και οργίων, αλλά να είναι μία ημέρα λαμπρά, που ο καθένας από μας θα αισθανθή στα βάθη της καρδιάς του το ρίγος του ουρανού. Τότε θ’ ακούσουμε κ’ εμείς πραγματικά, με την κεραία της πίστεως, το “Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία” (Λουκ. 2, 14)».

(«Πνευματικά Σαλπίσματα Ορθοδόξου Ζωής και Ομολογίας-Επιτομή Άρθρων και Κηρυγμάτων», εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2008, σελίδες 308-309)