« ΔΥΟ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΠΟΥ ΕΦΥΓΑΝ ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ (†28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2010) ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (†28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2014) »

« ΑΓΙΟΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ Ο ΝΕΟΦΑΝΗΣ, Ο ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑΣ »

Ο Άγιος Φανούριος είναι από τους πιο αγαπητούς άγιους σε όλο τον ελληνικό λαό, που κάθε χρόνο τιμά και πανηγυρίζει την μνήμη του στις 27 Αυγούστου.

Αυτός ο τόσο αγαπητός άγιος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί χωρίς αμφιβολία ως δώρο Θεού, διότι ήταν και παράμενε άγνωστος για πολλούς αιώνες. Έγινε γνωστός από την τυχαία εύρεση της εικόνας του τον 14ο αιώνα μ.Χ. στη Ρόδο, όταν έσκαβαν παλιά σπίτια στο νότιο μέρος του παλιού τείχους. Εκεί βρέθηκε αρχαίος ναός με πολλές κατεστραμμένες εικόνες και μεταξύ αυτών και η καλά διατηρημένη εικόνα επί της οποίας ο τότε μητροπολίτης Ρόδου Νείλος ο Β΄ ο Διασπωρινός (1355-1369 μ.Χ.) διάβασε το όνομα του Αγίου «Ο άγιος Φανώ».

Στην εικόνα, ο Άγιος παριστανόταν σαν νεαρός στρατιώτης, κρατώντας στο δεξιό του χέρι σταυρό, πάνω στον οποίο υπήρχε λαμπάδα αναμμένη, γύρω δε από την εικόνα τα 12 μαρτύριά του. Σε αυτά ο Μάρτυς παρουσιαζόταν: να στέκεται ανάμεσα σε στρατιώτες και να δικάζεται από τον ηγεμόνα· να πλήττεται απ’ αυτούς με πέτρες στο στόμα και την κεφαλή· να μαστιγώνεται πάλι απ’ αυτούς απλωμένος κατά γης· να κάθεται γυμνός και να ξέεται το σώμα του με σιδερένια νύχια· να είναι κλεισμένος στη φυλακή· να βασανίζεται μπροστά στο βήμα του ηγεμόνα· να καίεται στα μέλη του σώματός του με αναμμένες λαμπάδες· να είναι δεμένος σε μάγγανο και να βασανίζεται· να βρίσκεται ανάμεσα σε θηρία αβλαβής· να είναι ξαπλωμένος κατά γης και να πιέζεται το σώμα από ένα μεγάλο λίθο· να είναι μέσα σε ειδωλολατρικό ναό βαστάζοντας στις παλάμες του αναμμένα κάρβουνα και ο διάβολος να δραπετεύει στον αέρα με θρήνους· να στέκεται μέσα σε ένα καμίνι φωτιάς έχοντας υψωμένα τα χέρια σε σχήμα δεήσεως.

Τον αρχαίο ναό που βρέθηκε η εικόνα, ανοικοδόμησε, ύστερα από πολλές προσπάθειες, ο Νείλος και τον αφιέρωσε στο όνομα του Αγίου Φανουρίου, που όπως φαίνεται συνέταξε και την Ακολουθία του.

Ένα από τα πολλά θαύματα του Αγίου Φανουρίου είναι το εξιστορούμενο στη συνέχεια. Τα χρόνια εκείνα εξουσίαζαν την Κρήτη οι Ενετοί, οι οποίοι δεν επέτρεπαν την παρουσία Ορθοδόξου Αρχιερέως στη μεγαλόνησο. Τέσσερεις άνδρες για να λάβουν τη χειροτονία ταξίδευσαν από την Κρήτη στην Κορώνη της Πελοποννήσου και κατά την επιστροφή αιχμαλωτίστηκαν από τους Αγαρηνούς, οι οποίοι φόνευσαν τον ένα και τους άλλους τρεις μετέφεραν στα Παλάτια (Μίλητο).

Όταν ο πνευματικός τους πατήρ, ονόματι Ιωνάς, πληροφορήθηκε το γεγονός, ταξίδεψε μέχρι τη Ρόδο και εκεί διαπραγματεύθηκε την απελευθέρωσή τους με τον άρχοντα Γεώργιο Πετρανή, ο οποίος είχε εμπορικές σχέσεις με τους Τούρκους των Παλατίων. Λόγω όμως πολεμικών αναταραχών στην περιοχή η προσπάθεια να αφεθούν ελεύθεροι έγινε δυσχερέστερη. Ο Ιωνάς, κατά την εκκλησιαστική συνήθεια, επισκέφθηκε τον μακάριο Νείλο και εκείνος του έκανε λόγο για τον Άγιο Φανούριο και τα θαύματά του, προτρέποντάς τον να επικαλεστεί την αντίληψη και βοήθειά του για το πρόβλημα που τον απασχολούσε. Πράγματι ο πνευματικός έπραξε όπως τον προέτρεψε ο Μητροπολίτης και μετά μερικές μέρες έφθασε μήνυμα από τα Παλάτια ότι οι εξελίξεις ήταν θετικές. Οι αιχμάλωτοι Ιερείς με θαυμαστό τρόπο αφέθηκαν ελεύθεροι και ο πνευματικός τους πατήρ Ιωνάς από ευγνωμοσύνη προς τον Μεγαλομάρτυρα, επιστρέφοντας, μετέφερε στην Κρήτη αντίγραφο της Εικόνας του και τελούσε έκτοτε πανηγυρικά τη μνήμη του.

Η αγάπη και η τιμή με την οποία περιβάλλεται ο Άγιος Φανούριος έγινε αφορμή να δημιουργηθούν διάφορες ωραίες και ευλαβείς παραδόσεις στο λαό μας, ανάμεσα στις οποίες είναι και το εορταστικό έθιμο της «Πίττας του Αγίου Φανουρίου», ή της «Φανουρόπιττας» που γίνεται την παραμονή της εορτής του. Η πίττα αυτή είναι συνήθως μικρή και στρογγυλή σαν μικρός άρτος, μοιράζεται στους πιστούς και γίνεται άλλοτε για να φανερώσει κάποιο χαμένο αντικείμενο ή κάποια χαμένη υπόθεση ή ακόμα να φανερώσει την υγεία σε κάποιον ασθενή. Υπάρχει επίσης και παράδοση ότι με τη πίττα αυτή γίνεται μνεία της μητέρας του, αλλά άγνωστο για ποιο λόγο.

Σημείωση: Η αναφορά στο Νέο Λειμωνάριο ότι η εικόνα του Αγίου βρέθηκε το 1500 μ.Χ., είναι μάλλον λανθασμένη, διότι ο επίσκοπος Ρόδου Νείλος έζησε τον 14ο αιώνα μ.Χ. 

www.saint.gr

« Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΑΛΛΟΥ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ »

«ΠΕΘΑΝΕ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ»

 

Πέθανε χθες, 24 Αυγούστου 2024, σε ηλικία 89 ετών ο Χρήστος Γιανναράς, καθηγητής φιλοσοφίας, διακεκριμένος φιλόσοφος και συγγραφέας. Την είδηση του θανάτου του γνωστοποίησε μέσω Facebook ο γιος του Σπύρος Γιανναράς.

Ο Χρήστος Γιανναράς γεννήθηκε στις 10 Απριλίου 1935. Σπούδασε θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βόννης και του Παρισιού (Σορβόνη). Ήταν διδάκτωρ φιλοσοφίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Σορβόνης και της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Επίσης, υπήρξε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, του St. Vladimir’s Orthodox Seminary της Νέας Υόρκης, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και της Σχολής του Τιμίου Σταυρού της Βοστώνης. Διετέλεσε διευθυντής του περιοδικού Σύνορο, που εξέδωσε δώδεκα τεύχη από το 1964 ως το 1967.

Από το 1982 μέχρι το 2002 υπήρξε τακτικός καθηγητής της φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών της Αθήνας, αρχικά στο τότε ενιαίο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σπουδών και μετά στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών. Δίδαξε φιλοσοφική ορολογία και μέθοδο, πολιτική φιλοσοφία και πολιτιστική διπλωματία. Επίσης έχει διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια Παρισιού, Γενεύης, Λωζάννης και Κρήτης.

Ο Χρήστος Γιανναράς είχε επιδείξει πλούσιο συγγραφικό έργο με θεματολογία που σχετίζεται με την έρευνα των διαφορών ανάμεσα στην ελληνική και στη δυτικοευρωπαϊκή φιλοσοφία και ορθόδοξη χριστιανική παράδοση. Το βιβλίο του «Η ελευθερία του ήθους» θεωρείται ότι όρισε τον πυρήνα αυτού που αργότερα ονομάστηκε «νεορθοδοξία» και έχει χαρακτηριστεί «ο Μάης του ’68 στην Ορθόδοξη θεολογία και ηθική». Πολλά από τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 10 τουλάχιστον ευρωπαϊκές γλώσσες.

Yπήρξε υπότροφος του γερμανικού Ιδρύματος Υποτροφιών «Alexander von Humboldt Stiftung», ήταν εκλεγμένο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων, καθώς και της Διεθνούς Ακαδημίας Ανθρωπιστικών Επιστημών (Βρυξέλλες). Παρέμβαινε για πολλά χρόνια στην κοινωνική και πολιτική επικαιρότητα μέσω τακτικής αρθρογραφίας στις εφημερίδες «Το Βήμα» και «Καθημερινή», με παράλληλες τηλεοπτικές εμφανίσεις.

www.in.gr

« ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ »

Στη σημερινή Ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου φίλοι, ο Ευαγγελιστής Ματθαίος μας παρουσιάζει τον Ιησού Χριστό να δίνει εντολή στους μαθητές Του να εισέλθουν στο πλοιάριο και να ανοιχθούν στο πέλαγος, έως ότου Εκείνος απολύσει τους όχλους που με ευλαβή κατάνυξη άκουγαν τον λόγο Του. Οι μαθητές με χαρά ανοίχθηκαν στο πέλαγος. Η θάλασσα ήταν ήρεμη και γαλήνια. Ξαφνικά σηκώνεται φοβερή καταιγίδα. Το πλοίο κλυδωνίζεται και από στιγμή σε στιγμή κινδυνεύει να καταποντισθεί. Η αισιοδοξία των μαθητών αντικαταστάθηκε με φόβο και αγωνία. Τα συναισθήματα εναλλάχθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά. Δεν περίμεναν η θάλασσα να ταραχθεί τόσο πολύ, ενώ πριν ήταν τόσο ήρεμη. Φυσικό ήταν να αγχωθούν οι μαθητές του Χριστού μπροστά σε αυτό το φυσικό φαινόμενο. Ήταν ανήμποροι απέναντι στα τεράστια κύματα που είχαν να αντιμετωπίσουν. Τα πράγματα είχαν δυσκολέψει.

Η σκηνή αυτή εκφράζει την καθημερινή μας ζωή. Αμέριμνοι και αισιόδοξοι ριχνόμαστε στον αγώνα της ζωής. Στηριζόμαστε στις αδύνατες ανθρώπινες δυνάμεις και στα πράγματα του υλικού κόσμου. Στον πλούτο, στην υψηλή κοινωνική θέση, στην εξουσία. Έχουμε ένα σπίτι με υγεία και ανέσεις. Αλλά ξαφνικά κεραυνός εν αιθρία. ΄Η όπως έλεγε ο Ελβετός συγγραφέας Φρήντριχ Ντύρενματ «όλα κυλάνε καλά, το επάγγελμα, οι πολιτικές ιδεολογίες, οι διαξιφισμοί στις εφημερίδες και ξαφνικά η βλάβη· σε τελείως προσωπικό επίπεδο, ένας καρκίνος, ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα και όλα ανατρέπονται». (Από την τηλεοπτική εκπομπή «Περιμένοντας την Ανάσταση-Χρήστος Γιανναράς, έτος 1987).  Απροσδόκητη συμφορά πέφτει και στροβιλίζει ολόκληρο τον ατομικό και οικογενειακό μας βίο. Η ζωή μεταβάλλεται σε ταραγμένη θάλασσα και το πλοίο του εαυτού μας βασανίζεται μέσα στην άβυσσο του πόνου και της απελπισίας.

Το φαινόμενο της θλίψης δεν περιορίζεται σε λίγους μόνο. Είναι τόσο γενικό, ώστε όλοι οι άνθρωποι έχουν το μερίδιό τους. Ασθένειες πολυχρόνιες, ποικίλες ατυχίες, αδικίες και κατατρεγμοί, είναι σταυροί που σηκώνουμε ο καθένας, με μεγαλύτερο ή μικρότερο βάρος. Οι μαθητές του Χριστού μπροστά στην τρικυμία φοβήθηκαν. Ο Πέτρος θέλοντας να δείξει ότι είναι θαρραλέος παρακάλεσε τον Κύριο να του επιτρέψει να περπατήσει πάνω στα κύματα, όπως περπατούσε ο Χριστός. Όμως κάποια στιγμή βλέποντας ο Πέτρος τον ισχυρό άνεμο φοβήθηκε και άρχισε να καταποντίζεται. Και τότε καλεί τον Ιησού σε βοήθεια. «Κύριε, σώσόν με» (ΜΑΤΘ. 14, 30). Αμέσως ο Χριστός άπλωσε το χέρι Του, τον έπιασε και του λέει: «Ολιγόπιστε! εις τι εδίστασας;» (ΜΑΤΘ. 14, 31). Και μόλις ανέβηκαν στο πλοίο κόπασε ο άνεμος. Ο Κύριος καταδίκασε την ολιγοπιστία του Πέτρου.

Πολλοί είναι εκείνοι που μοιάζουν με τον Πέτρο. Στις θλίψεις και στις καταιγίδες της ζωής σαστίζουν, αισθάνονται φοβία και με την ολιγοπιστία τους αρχίζουν να καταποντίζονται. Η πίστη είναι μεγάλη δύναμη. Γεννά θάρρος και αισιοδοξία. Πιστεύουμε σε έναν Πατέρα Θεό που μπορεί να οδηγήσει το ατομικό μας πλοίο σε ένα γαλήνιο λιμάνι. Η πίστη είναι δύναμη, που μας δίνει το δικαίωμα να ζήσουμε, μας δίνει το έναυσμα να προχωρήσουμε στη ζωή, μας ενθαρρύνει προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις αντιξοότητες που προκύπτουν στην καθημερινότητά μας. Η πίστη στον Θεό είναι τρόπος ζωής, είναι η βάση του πνευματικού αγώνα κάθε Χριστιανού. Μόνο με την πίστη μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις διάφορες δυσκολίες της ζωής. Χωρίς αυτή θα πάθουμε ότι έπαθε και ο Πέτρος, ο οποίος μόλις ολιγοπίστησε άρχισε να βυθίζεται μέσα στο νερό.

Έπειτα οι θλίψεις βοηθούν να εκτιμάμε καλύτερα τις χαρές και την αξία της ανθρώπινης ζωής. Αν η ζωή μας ήταν μία διαρκής χαρά, τότε θα ήταν ανούσια και μονότονη. Όταν έχουμε την υγεία δεν χαιρόμαστε τόσο πολύ. Όταν όμως αναρρώσουμε από κάποια βαριά αρρώστια, τότε η χαρά μας είναι πολύ μεγάλη! Γιατί τότε αναπολούμε τους κινδύνους που διατρέξαμε και εκτιμάμε την αξία της ζωής. Ή όταν τακτοποιηθεί μία υπόθεσή μας, που εκκρεμούσε χρόνια,  χαιρόμαστε πάρα πολύ! Οι θλίψεις και οι δοκιμασίες στη ζωή μας είναι μία αφορμή να εκτιμήσουμε μερικά πράγματα. Είναι κυρίως η αφορμή να πλησιάσουμε περισσότερο τον Θεό, που Τον εγκαταλείπουμε όταν όλα μας πάνε καλά. Γιατί δυστυχώς όλοι πέφτουμε σε αυτόν τον πειρασμό. Όταν μας πηγαίνουν καλά τα πράγματα ξεχνάμε και προσευχή και εκκλησιασμό και πολλά άλλα που αφορούν την πίστη μας στον Θεό.

Αγαπητοί μου φίλοι, πολλές φορές με μία φιλοσοφική θεώρηση χαρακτηρίζουμε τη ζωή ως κοιλάδα κλαυθμώνος, ως μία θάλασσα που εγείρονται εναντίον μας τρικυμιώδη κύματα. Παντού δάκρυα και κλάμματα. Δάκρυα όταν γεννιόμαστε, δάκρυα στην εργασία μας, στον γάμο μας, ακόμη και στον τάφο μας. Τα δάκρυά μας ποτίζουν τα άνθη της ζωής. Αυτή την πραγματικότητα τη διεκήρυξε ο Αρχηγός της πίστης μας, ο Χριστός: «Εν τω κόσμω θλίψιν έξετε· αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον» (ΙΩΑΝ. 16, 33). Ας βάλουμε καλά μέσα στην καρδιά μας τα λόγια αυτά του Κυρίου μας και ας Του ζητήσουμε τη βοήθειά Του, προκειμένου να αντιμετωπίζουμε με θάρρος τις δοκιμασίες που μας έρχονται στην καθημερινή μας ζωή. Με την θερμή πίστη στον Θεό μέσα στις φουρτούνες της ζωής δεν θα καταποντιζόμαστε. Θα χαιρόμαστε την παρούσα ζωή και θα πορευόμαστε προς την αιωνιότητα.

Με αγάπη Χριστού,

π. Βασίλειος.