« ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ »

Στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου φίλοι, γίνεται ένας συγκλονιστικός διάλογος μεταξύ του Χριστού και της Σαμαρείτιδας. Κουρασμένος ο Ιησούς από την οδοιπορία κάθεται το καταμεσήμερο στο πηγάδι του Ιακώβ και συναντιέται με την Σαμαρείτιδα γυναίκα που ήλθε να αντλήσει νερό από εκεί. Το πηγάδι αυτό βρισκόταν στο χωράφι που είχε δώσει ο Ιακώβ στο γιο του τον Ιωσήφ. Το χωράφι ήταν κοντά σε μία πόλη της Σαμάρειας που λεγόταν Συχάρ. «Δος μοι πιείν» (ΙΩΑΝ. 4, 7), είναι η φράση που απευθύνει ο Χριστός στην Σαμαρείτιδα γυναίκα. Αυτή απορεί πως είναι δυνατόν, Ιουδαίος άνδρας να της απευθύνει λόγο, δεδομένου ότι εξαιτίας πολλών διαφορών Ιουδαίοι και Σαμαρείτες δεν είχαν σχέσεις μεταξύ τους. Ο Χριστός της διευκρινίζει ότι της μιλάει και για το «ζωντανό νερό» (ΙΩΑΝ. 4, 10) που ξεδιψά τον άνθρωπο για πάντα, εννοώντας το Άγιο Πνεύμα.

Η γυναίκα τελικά Του λέει ότι θέλει να πιει από αυτό το νερό. Ο Χριστός, μιλώντας της για το Άγιο Πνεύμα, της εξηγεί ότι επειδή ο Θεός είναι πνεύμα, και αυτοί που Τον προσκυνούν πρέπει να το κάνουν «εν Πνεύματι και αληθεία» (ΙΩΑΝ. 4, 24), χωρίς να δίνουν σημασία σε διαφορές τόπων. Άλλωστε στη γνωστή προσευχή που απευθύνεται στο Πανάγιο Πνεύμα, το «Βασιλεύ ουράνιε», ονομάζουμε το Πνεύμα αυτό «Πνεύμα της αληθείας». Επίσης της είχε αναφέρει τα της ζωής της με αποτέλεσμα να Τον ομολογήσει προφήτη, ο Ίδιος δε να της συστηθεί ως ο αναμενόμενος Μεσσίας. Το Άγιο Πνεύμα, ως ζωντανό νερό, ξεδιψά τους κουρασμένους από τη δύσκολη οδοιπορία της παρούσας ζωής και αναπαύει δια παντός στη μετά τον σωματικό θάνατο ζωή. Στα τρία Ευαγγέλια, της προηγούμενης Κυριακής, της σημερινής και της επόμενης, κεντρικό σύμβολο είναι το νερό, το οποίο παραπέμπει στο Άγιο Πνεύμα. Και αυτό το κάνει η Εκκλησία γιατί πλησιάζει η εορτή της Πεντηκοστής.

Καθάρισέ μας από κάθε κηλίδα, προσευχόμαστε στο Πανάγιο Πνεύμα. Αυτό σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε την ακαθαρσία της ψυχής μας και απευθυνόμαστε στην πηγή του καθαρτικού ύδατος. Αλλά και η αναγνώριση των πολλών σφαλμάτων μας, πάλι έργο του Αγίου Πνεύματος είναι. Στη διάρκεια, επίσης, του Μυστηρίου της Εξομολόγησης, το πετραχήλι του πνευματικού ως άλλος νοητός Ιορδάνης ποταμός «ξεπλένει» τον άνθρωπο από κάθε είδους κηλίδες. Μήπως και η θέληση να πάει κάποιος στην Εξομολόγηση, πάλι έργο του Παναγίου Πνεύματος δεν είναι; Μία τέτοια διαδικασία, εκτός των άλλων, αποτελεί και ο διάλογος του Χριστού με την Σαμαρείτιδα. Όπως πέφτει το νερό της βροχής, γονιμοποιεί τα χωράφια και καρποφορεί η γη, έτσι υπάρχουν και πνευματικές βροχές δακρύων και πνευματικοί σεισμοί στεναγμών που κατευνάζουν το αγέρωχο του ανθρώπου, γειώνουν την υπερηφάνεια, απομακρύνουν την οίηση, γαληνεύουν την ψυχή και το σώμα. 

Άλλου είδους «πνευματικές βροχές», σε κάθε εποχή, ποτίζουν το σώμα της Εκκλησίας και καρποφορεί αγίους, μάρτυρες, εργάτες του Ευαγγελίου, ιεραποστόλους, οσίους, προφήτες, πληροφορούν πρόσωπα που θα δεχθούν την ιερατική ή τη μοναστική κλήση, ομολογητές, αγιασμένους εγγάμους με τις κατ’ οίκον εκκλησίες τους. Άπειρα τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, άπειροι και οι συνδυασμοί τους, αντίστοιχοι στη μοναδικότητα των προσώπων που κοσμούν. Δεν υπάρχει δωρεά που δόθηκε στον κόσμο, στην οποία το Άγιο Πνεύμα να μην είναι παρόν. Κατά τον π. Μιχαήλ Καρδαμάκη: «Η βέβαιη αίσθηση των πιστών είναι ότι τα πάντα είναι χάρη και χαρίσματα, επενέργειες και δώρα του Αγίου Πνεύματος, με τα οποία κατακλύζεται και στολίζεται η ζωή του “καινού ανθρώπου”, αυξάνει και ζει το εκκλησιαστικό σώμα του Χριστού». (Ορθόδοξη Πνευματικότητα, σελίδες 129-130).

Ο ανθρωπισμός των τελευταίων αιώνων υπερύψωσε τόσο τον άνθρωπο, ώστε τον έχασε. Ο άνθρωπος της εποχής μας γοητευμένους από ψεύτικες χαρές, βυθίζεται ολοένα στην άβυσσο της ανυπαρξίας, κάποτε χωρίς να το καταλαβαίνει. Όπως το μάτι πλάσθηκε με γνώμονα το φως, και το αυτί με γνώμονα τα ηχητικά κύματα, έτσι και ο άνθρωπος, με γνώμονα τον έρωτα προς τον Χριστό, δεν μπορεί να βρει πραγματική παρηγοριά, οπουδήποτε αλλού κι αν απευθυνθεί. Θέλει να σβήσει τη δίψα του μα δεν μπορεί. Γι’ αυτό ο Χριστός στον διάλογό Του με την Σαμαρείτιδα μίλησε για «νερό» που ξεδιψά αιωνίως. Ο υπαρξιστής φιλόσοφος Ζαν Πολ Σαρτρ, φθάνει στο σημείο να θεωρήσει τον πλησίον, ως κόλασή του, δείχνοντας απελπισμένα μέσα από το κενό των πράξεων και των σκέψεών του την τραγική κατάληξη όλων αυτών των θεωριών που βρίσκονται μακριά από τον Χριστό και την αλήθειά Του.

Αγαπητοί μου φίλοι, από την άλλη πλευρά, ένας άνθρωπος γεμάτος με την χάρη του Αγίου Πνεύματος, ο Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ, οποιονδήποτε συναντούσε, τον προσφωνούσε «χαρά μου!», «Χριστός Ανέστη, χαρά μου!», όλες τις ημέρες του χρόνου. Θεμελιώδης η διαφορά. Μεγάλη απόσταση ανάμεσα στους δύο τρόπους ζωής. Ο ίδιος Άγιος αναφέρει πως σκοπός του Ορθοδόξου Χριστιανού είναι η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος. Είναι θέμα επιλογής. Πρέπει να θέλεις. «Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν» (ΜΑΡΚ. 8, 34). Δεν σε βιάζει κανείς. Ο Χριστός άφησε και την Σαμαρείτιδα του σημερινού Ευαγγελίου να διαλέξει μεταξύ του νερού του πηγαδιού και του ζωντανού νερού της Χάρης. Εμείς τι θα διαλέξουμε; Πηγάδι ή Ουρανό; Είναι στη δική μας επιλογή πως θα πορευθούμε στην παρούσα ζωή, προκειμένου να κερδίσουμε την αιωνιότητα κοντά στον Χριστό. Χριστός Ανέστη!

Με αγάπη Χριστού Αναστάντος,

π. Βασίλειος.