Κυριακή 28 Οκτωβρίου 2012

« ΑΓΙΑΣ ΣΚΕΠΗΣ, ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ ΟΧΙ »



Κατά τη σημερινή ημέρα, αγαπητοί μου φίλοι, εορτάζουμε δύο εορτές. Η μία είναι της Αγίας Σκέπης της Θεοτόκου και η άλλη η Επέτειος του ΟΧΙ του 1940. Η εορτή της Αγίας Σκέπης εορτάζεται κανονικά την 1η Οκτωβρίου, αλλά μετατέθηκε στις 28 Οκτωβρίου από την Εκκλησία μας το 1952. Είναι μια ένδειξη ευγνωμοσύνης προς την Μητέρα του Θεού για την σκέπη και την προστασία της στον αγώνα των Ελλήνων απέναντι στους αλαζόνες Ιταλούς αρχικά και αργότερα σε όλη την διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης. Μια αντίσταση στην απαίτηση να παραδώσουμε τμήματα του εθνικού εδάφους, να προδώσουμε δηλαδή τα κεκτημένα με αγώνες και με το αίμα των προγόνων μας. Η Ελληνική ψυχή όμως έδωσε την απάντηση που έπρεπε. Είπε δια στόματος του τότε Πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά το υπερήφανο ΟΧΙ και ξεκίνησε έναν αγώνα για τα Ιερά και τα Όσια της Πατρίδας μας.
Πως καθιερώθηκε όμως η εορτή της Αγίας Σκέπης ; Στα χρόνια του Βασιλέως Λέοντος του Μεγάλου ( 457 - 474 μ.Χ. ), ζούσε στην Κωνσταντινούπολη ο Όσιος Ανδρέας ο δια Χριστόν σαλός. Μια νύχτα λοιπόν που γινόταν αγρυπνία στον Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, ο Όσιος Ανδρέας μαζί με τον μαθητή του Επιφάνιο, τον μετέπειτα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, είδαν την Υπεραγία Θεοτόκο οφθαλμοφανώς, να μπαίνει από την κεντρική πύλη του Ναού. Την συνόδευαν ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος. Αφού μπήκε μέσα στον Ναό προχώρησε στον σολέα και εκεί προσευχήθηκε με θερμά δάκρυα υπέρ της σωτηρίας των πιστών. Αφού προσευχήθηκε για πολύ η Θεοτόκος, σηκώθηκε και μπήκε μέσα στο Ιερό, όπου φυλασσόταν το μαφόριό της, δηλαδή το τσεμπέρι της, το πήρα στα χέρια της και βγαίνοντας έξω το άπλωσε πάνω από τους πιστούς, για να δείξει ότι τους σκέπει και τους προστατεύει.
Εβδομήντα δύο χρόνια έχουν περάσει από τότε, που ο Ελληνικός λαός βροντοφώναξε το ηρωϊκό ΟΧΙ απέναντι στον Άξονα – Γερμανία,    Ιταλία – που ζητούσε με θράσος να περάσει από πάνω της, για να βγει στη Μέση Ανατολή και να προωθήσει εκεί τα συμφέροντά του. Το αποτέλεσμα ήταν να λάβει ένα ισχυρό ράπισμα ο Φασισμός του Μουσολίνι. Με την αντίσταση αυτή δόθηκε ανάσα στην Ευρώπη και νίκησε το πνεύμα πάνω στη βία. Ήταν η εποχή που οι πολιτικοί ταγοί της χώρας, αλλά και οι Έλληνες πολίτες έλεγαν ΟΧΙ σε κάθε είδους κατακτητή. Δυστυχώς αυτό απουσιάζει στις ημέρες μας, εκτός φωτεινών εξαιρέσεων. Δυστυχώς στη σημερινή εποχή κάποιοι προσπάθησαν με τις υπηρεσίες που προσφέρουν σε ξένες και σκοτεινές δυνάμεις, χάσουμε την αξιοπρέπειά μας σαν Έθνος και σαν Έλληνες. Δεν θα τα καταφέρουν!
Οι Έλληνες αγωνίσθηκαν με όλη τους την ψυχή, το 1940. Σε αυτόν τον αγώνα βοήθησε η Υπεραγία Θεοτόκος, η οποία σκέπαζε και προστάτευε τους Έλληνες που είχαν το δίκαιο με το μέρος τους. Η νίκη αυτή των Ελλήνων δεν μπορεί να ήταν καρπός αποκλειστικά ανθρώπινου αγώνα. Η Θεϊκή Χάρη συνεργάσθηκε με την ανθρώπινη προσπάθεια. Γιατί στα κρίσιμα χρόνια του πολέμου οι Έλληνες εμπιστεύθηκαν στα χέρια της Παναγίας τον αγώνα τους. Ζήτησαν την μητρική της προστασία της για να υπερασπισθούν τα δίκαιά τους. Και ήταν τόση η πίστη τους, ώστε την έβλεπαν να τους εμψυχώνει και να τους σκεπάζει, καθώς πολεμούσαν απεγνωσμένα στα χιονισμένα βουνά της Πίνδου και της Αλβανίας. Η Παναγία έγινε η Αγία Σκέπη των αγωνιστών και το θαύμα έγινε πραγματικότητα. Χάρη στην πίστη τους οι ήρωες του 1940 περιφρόνησαν τη λογική των αριθμών και αντιστάθηκαν με ηρωϊσμό.
Δυστυχώς κάποιοι παθαίνουν αλλεργία ακούγοντας για τα κατορθώματα των Ελλήνων. Και μάλιστα είναι και αυτοί Έλληνες. Είναι αυτοί που πολεμούν με όλη τους την μανία, έτσι ώστε να καταργηθούν παρελάσεις και εορταστικές εκδηλώσεις για τις Εθνικές Επετείους. Είναι αυτοί που έχουν συγγράψει την Ιστορία για τα σχολικά εγχειρίδια και έχουν παραποιήσει σκοπίμως την Ελληνική Ιστορία. Ευτυχώς αντέδρασαν τόσο ο κόσμος όσο και οι διανοούμενοι της χώρας. Αυτοί όλοι στην καλύτερη περίπτωση αποδεικνύονται ανιστόρητοι και στη χειρότερη ως υπηρετούντες ξένα συμφέροντα. Αυτοί λοιπόν οι ανθέλληνες προσπαθούν να βλάψουν την Ελλάδα και να παραποιήσουν την ένδοξη Ιστορία της. Να γνωρίζουν πως δεν θα τα καταφέρουν. Οι Έλληνες αγαπούν και την χώρα τους και την Εκκλησία. Θα αγωνισθούμε όλοι για τη σωτηρία της Πατρίδας μας.
Αγαπητοί μου φίλοι, λέει ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς « Ο Ελληνισμός είναι μια κληρονομιά ζωής και μια στάση ζωής μέσα στην οικουμένη » ( Η Νεοελληνική Ταυτότητα, σελίδα 80 ). Η Ελλάδα και πάλι θα λάμψει και θα φωτίσει την ανθρωπότητα. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει παρά με τη βοήθεια του Θεού και την ενότητά μας. Γι’ αυτό ας παρακαλέσουμε την Παναγία, που σήμερα εορτάζουμε την Αγία Σκέπη της, να μας σκεπάζει πάντα με την αγάπη της και να στέκεται πάντα βοηθός και συμπαραστάτης στο Έθνος μας. Ιδιαίτερα σήμερα που η χώρα μας έχει περιέλθει σε αυτή την δεινή κατάσταση. Ας είναι λοιπόν η σημερινή εορτή ένα έναυσμα να ασχοληθούμε όλοι  περισσότερο με την Ιστορία μας, ένα μνημόσυνο για όσους έπεσαν ηρωϊκά στον πόλεμο του 1940 και μία ελάχιστη τιμή ευγνωμοσύνης στην Μητέρα μας την Παναγία.
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.









Κυριακή 14 Οκτωβρίου 2012

«ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Ζ΄ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ»

Κατά τη σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου φίλοι, εορτάζεται από την Αγία μας Εκκλησία, η μνήμη των Αγίων Πατέρων της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, που συγκλήθηκε στη Νίκαια της Βιθυνίας το έτος 787 μ.Χ.  Η αιτία που συγκλήθηκε αυτή η Οικουμενική Σύνοδος ήταν η αίρεση της Εικονομαχίας, που ταλαιπωρούσε πολύ το Σώμα της Εκκλησίας. Η αίρεση αυτή ταλαιπώρησε την ρωμαϊκή αυτοκρατορία παραπάνω από έναν αιώνα. Ξεκίνησε το 726 μ.Χ., επί της εποχής του Λέοντος του Ισαύρου και τελείωσε το 833 μ.Χ., όταν η Αγία Θεοδώρα η Αυγούστα αναστήλωσε τις άγιες εικόνες. Σε αυτή την Σύνοδο συμμετείχαν 367 Άγιοι Πατέρες. Μεταξύ αυτών συμμετείχαν πολύ μεγάλα ονόματα Αγίων της Εκκλησίας μας, όπως ο Όσιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο Άγιος Ταράσιος Κωνσταντινουπόλεως, ο Άγιος Νικηφόρος και άλλοι.
Η Σύνοδος συγκλήθηκε κατά των δυσσεβών εικονομάχων, τους οποίους και αναθεμάτισε. Οι εικονομάχοι όχι μόνο δεν ασπάζονταν και δεν προσκυνούσαν τις άγιες εικόνες, αλλά τις ονόμαζαν είδωλα, τις έκαιγαν, τις καταπατούσαν και τις έσερναν στους δρόμους. Η κατάσταση ήταν ανεξέλεγκτη ! Η Σύνοδος όμως αυτή αποκατέστησε την τιμή των αγίων και σεπτών εικόνων. Τις εικόνες, σύμφωνα με την διδασκαλία της Εκκλησίας μας, οφείλουμε να τις προσκυνάμε και να τις σεβόμασθε, γιατί βλέποντας τα εικονιζόμενα πρόσωπα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, της Παναγίας, των τιμίων Αγγέλων και πάντων των Αγίων, εγείρεται η μνήμη και ο πόθος μας προς τα πρωτότυπα. Η τιμή της εικόνας, σύμφωνα με τον Μέγα Βασίλειο, διαβαίνει στο πρωτότυπο και αυτός που προσκυνά την εικόνα, προσκυνά το πρόσωπο του εικονιζόμενου.
Όμως μια νέα εικονομαχία έρχεται στο προσκήνιο και στη σημερινή εποχή. Οι σύγχρονοι εκκλησιομάχοι ζητούν την αποκαθήλωση των θρησκευτικών μας συμβόλων και των ιερών εικόνων. Οι διάφορες ετερόθρησκες μειονότητες, που ζουν στην πατρίδα μας, αλλά και σε άλλα χριστιανικά κράτη, ζητούν να βγουν οι εικόνες και ο Εσταυρωμένος από τα σχολεία και άλλα δημόσια κτήρια, επειδή προσβάλλεται το θρησκευτικό τους συναίσθημα. Και το χειρότερο είναι ότι βρίσκουν υποστηρικτές και Έλληνες, οι οποίοι δεν αγαπούν την Ελλάδα, τύπου Ρεπούση, γνωστής και ως κυρίας του Συνωστισμού. Κάποιοι θέλουν να μας κάνουν μειονότητα στην ίδια την πατρίδα μας. Να γνωρίζουν ότι δεν θα τα καταφέρουν τελικά. Ο ελληνικός λαός αγαπά και την Εκκλησία και την πατρίδα του. Δεν θα αφήσει κανένα να του προσβάλλει τα ιερά και τα όσια της Φυλής του.
Εμείς σαν αληθινοί Χριστιανοί οφείλουμε να ακολουθούμε την διδασκαλία των Αγίων Πατέρων μας, οι οποίοι δεν κάνουν τίποτα άλλο, παρά να συνεχίζουν το έργο του Κυρίου και των Αποστόλων. Αυτό έκαναν και οι Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, που εορτάζουμε σήμερα. Η Εκκλησία μας λοιπόν παραμένει κατεξοχήν Πατερική. Όσο υπάρχουν αγωνιστές Χριστιανοί, δεν θα περάσει ούτε ο Οικουμενισμός, ούτε ο Συγκρητισμός, ούτε και η καινούργια αίρεση της πατρομαχίας. Οι πατρομάχοι ανέπτυξαν μια καινοφανή αίρεση της λεγομένης « μεταπατερικής ή νεοπατερικής ή συναφειακής θεολογίας », η οποία θεωρεί τους Αγίους Πατέρες ξεπερασμένους. Υποστηρίζουν ότι ήταν καλοί για την εποχή τους, αλλά τώρα μας είναι άχρηστοι. Μια θέση που αναδεικνύει τον εγωϊσμό αυτών που την εκφέρουν, αφού θεωρούν τους εαυτούς τους ανώτερους από τους Αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας.
Όμως σήμερα ακούσαμε και την Παραβολή του Σπορέα. Η Παραβολή αυτή μιλάει για τον λόγο του Θεού, που σε άλλους ανθρώπους καρποφορεί και σε άλλους όχι. Από σήμερα αρχίζει λοιπόν επίσημα και η κατηχητική και κηρυκτική περίοδος της Εκκλησίας μας. Σαν Χριστιανοί οφείλουμε να ακούμε και να προσέχουμε τον λόγο του Θεού. Ευτυχώς στις ημέρες μας ακούγεται και υπάρχει παντού ο λόγος του Θεού. Στις ενορίες λειτουργούν κατηχητικά σχολεία, ακούγονται κηρύγματα από τους εφημερίους. Διάφορες ομιλίες από σεβαστά πρόσωπα μας δείχνουν τον δρόμο, που οφείλουμε να βαδίσουμε σαν Χριστιανοί. Σε ραδιοφωνικούς σταθμούς και σε τηλεοπτικούς ακούγεται ο ανόθευτος λόγος του Ευαγγελίου. Από εμάς εξαρτάται πως θα ακούσουμε τον λόγο του Θεού και πως θα τον εφαρμόσουμε στην καθημερινή μας ζωή. Ο Χριστός μας δίνει όλες τις ευκαιρίες, προκειμένου να σωθούμε.
Αγαπητοί μου φίλοι, ζούμε σε δύσκολους καιρούς. Χρειάζεται αγώνας και πνευματική επαγρύπνηση. Και πως θα τα καταφέρουμε αυτά; Μα φυσικά μόνο μέσα στην Εκκλησία. Να εκκλησιαζόμαστε, να συμμετέχουμε στα Μυστήρια της Εκκλησίας μας, να προσευχόμαστε, να αγωνιζόμαστε εναντίον των παθών και να έχουμε πάντα στον νου και στην καρδιά μας τον Θεό. Μόνο έτσι θα φωτιζόμαστε από το Άγιο Πνεύμα και θα παίρνουμε τις σωστές αποφάσεις για τη ζωή μας. Κοντά στα Μυστήρια της Εκκλησίας και στην διδασκαλία των Αγίων Πατέρων, θα είμαστε ασφαλείς και δεν θα κινδυνεύουμε από διάφορες αιρέσεις και διάφορες τάσεις, που μας επιβάλλει ο διεθνής Σιωνισμός. Πάνω από όλα και από όλους πρέπει να μας ενδιαφέρει η ψυχική μας σωτηρία και το αιώνιο μέλλον μας. Ας παραμερίσουμε πρακτικές και ανθρώπους, που μας εμποδίζουν από την πορεία μας αυτή.
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.


Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου 2012

« ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΛΟΥΚΑ »


Στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου φίλοι, ακούσαμε μια πολύ όμορφη διδασκαλία του Κυρίου μας. Η διδασκαλία αυτή περιέχει ένα χρυσό κανόνα αποδεκτό από όλους τους ανθρώπους. Αν είχαμε αυτόν τον σπουδαίο κανόνα, θα μπορούσαμε να λύσουμε όλα τα προβλήματα και της κοινωνικής και της προσωπικής μας ζωής. Τι λέει λοιπόν αυτός ο κανόνας ; «Όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται οι άνθρωποι, έτσι ακριβώς να συμπεριφέρεσθε κι εσείς σ’ αυτούς» ( ΛΟΥΚΑ 6, 31 ). Αυτός ο νόμος του Κυρίου είναι πραγματικά ο νόμος της τάξεως, ο νόμος της δικαιοσύνης και ο νόμος της αγάπης. Γι’ αυτό και μπορεί να εξαλείψει και το έγκλημα και την εκμετάλλευση. Δυστυχώς στη σημερινή εποχή αυτή η συμπεριφορά έχει εκλείψει και γι’ αυτό έχουμε φθάσει σε αυτή την τραγική κατάσταση. Αν είχαμε εφαρμόσει τον κανόνα αυτό, όλα θα ήσαν διαφορετικά.
Κυρίαρχο στοιχείο του σημερινού Ιερού Ευαγγελίου είναι η κατά Χριστόν αγάπη. Η αγάπη που οφείλουμε να έχουμε εμείς οι Χριστιανοί απέναντι στους συνανθρώπους μας. Επίσης ο Κύριός μας κάνει μία σύγκριση ανάμεσα στην ψεύτικη αγάπη του κόσμου και στην πραγματική αγάπη που πρέπει να έχουν οι μαθητές Του. Και ζητά την ανιδιοτελή αγάπη και όχι την ιδιοτελή αγάπη του κόσμου. Η συμφεροντολογική αγάπη του κόσμου δεν έχει καμία πνευματική αξία. Η αγάπη έχει αξία όταν την προσφέρουμε χωρίς να περιμένουμε ανταπόδοση. Η αγάπη που ζητά ο Χριστός από όλους μας πρέπει να αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους, ακόμη και τους δύστροπους, τους άδικους, τους εχθρούς. Μια τέτοια αγάπη ίσως μας φαίνεται δύσκολη. Όμως τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο, αρκεί εμείς να έχουμε διάθεση για πνευματικό αγώνα. Να έχουμε διάθεση να πολεμήσουμε την αντιπάθεια και το μίσος.
Τέτοια αγάπη έδειξαν Άγιοι και πιστοί της Εκκλησίας μας. Η αγάπη τους αυτή προβλημάτισε πολλούς ανθρώπους προς το καλύτερο. Ήταν η σφραγίδα της γνησιότητάς τους. Τέτοια αγάπη μας έδειξε ο Κύριός μας, ο Οποίος σταυρώθηκε για εμάς, που είχαμε αποστατήσει και είχαμε γίνει εχθροί Του. Από τον σταυρό Του πρόσφερε την αγάπη Του για ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Ο Χριστός μας διδάσκει με το παράδειγμά Του και όχι με ωραία λόγια και φιλοσοφίες. Ο Ίδιος σταυρώθηκε από την υπερβολική Του αγάπη προς εμάς. Μέσα από αυτή την πράξη μας διδάσκει πως πρέπει να συμπεριφερόμαστε απέναντι στους συνανθρώπους μας. Τον Χριστό οφείλουμε να έχουμε σαν πρότυπο στη ζωή μας. Τον Χριστό οφείλουμε να βάλουμε σαν καθοδηγητή στην επίγεια ζωή μας. Μόνο τότε μπορούμε να καταφέρουμε κάτι στην πνευματική μας ζωή.
Βέβαια η αγάπη προς τους εχθρούς δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα. Είναι δώρο Θεού και μόνο με τη δική Του Χάρη, μπορούμε να την αποκτήσουμε. Όποιος έχει αποκτήσει την αγάπη αυτή βρίσκεται σε μια κατάσταση υπερκόσμια, αγία, ανώτερη και αληθινή. Αν μας ενδιαφέρει να αποκτήσουμε την αρετή της αγάπης, οφείλουμε να το ζητάμε αυτό καθημερινά από τον Θεό κι εμείς ταυτόχρονα να αγωνιζόμαστε να γίνουμε άνθρωποι της αγάπης. Κατά τον καθηγητή Χρήστο Γιανναρά «η αγάπη δεν είναι ούτε συναισθηματισμός, ούτε μόνο καλές προθέσεις, αλλά το μέγιστο άθλημα της αυθυπέρβασης – δηλαδή της αγιότητας, που λέει η Εκκλησία» (Αλφαβητάρι της πίστης, σελίδα 10). Το να αγωνιζόμαστε να αποκτήσουμε αγάπη είναι πραγματικά ένα δύσκολο αγώνισμα, το οποίο όμως μας οδηγεί σε όμορφες καταστάσεις. Όποιος αποκτήσει την αγάπη αυτή προς τους εχθρούς, θα έχει μεγάλη αμοιβή από τον Θεό.
Με την αγάπη αυτή ο άνθρωπος θα γίνει κατά Χάριν Θεός. Θα αποκτήσει τα θεϊκά χαρακτηριστικά. Καμία άλλη αρετή δεν μας κάνει τόσο όμοιους με τον Θεό, όσο η αγάπη και η συμπάθεια προς τους εχθρούς μας, προς τους πονηρούς και αχάριστους ανθρώπους. Αυτή η αγάπη μας προσδίδει τα χαρακτηριστικά του Θεού. Τι μεγαλύτερο από αυτό μπορούμε να ποθήσουμε άραγε ; Υπάρχει κάτι πιο άγιο και πιο υψηλό από αυτό ; Φυσικά και όχι. Όσο περισσότερο αγαπάμε, τόσο πιο πολύ θα αγιαζόμαστε και θα δοξαζόμαστε από τον Θεό. Μόνο με την αγάπη τελικά μπορούμε να σωθούμε. Δυστυχώς στις ημέρες μας η αρετή της αγάπης έχει απομακρυνθεί από την καθημερινότητά μας. Επικρατεί ο εγωϊσμός, ο ατομικισμός, η ζήλεια και ο φθόνος. Γι’ αυτό και φθάσαμε στην κατάσταση αυτή που βιώνουμε σαν χώρα, αλλά και ο καθένας ξεχωριστά.
Αγαπητοί μου φίλοι, ο Χριστός σήμερα μας μίλησε για την αγάπη, που οφείλουμε να έχουμε σαν Χριστιανοί. Αν εξετάσουμε αντικειμενικά τους εαυτούς μας, θα δούμε ότι απουσιάζει αυτή η αρετή, σε άλλους περισσότερο και σε άλλους λιγότερο. Αν θέλουμε να απολαμβάνουμε κι εμείς την αγάπη των άλλων, οφείλουμε πρώτοι να δείχνουμε εμείς την αγάπη μας σε αυτούς. Δύσκολο μεν, αλλά όχι και ακατόρθωτο.  Μην σκεφτόμαστε γιατί πάνε όλα στραβά στη ζωή μας. Δεν έχουμε αγάπη και δεν την προσφέρουμε στους συνανθρώπους μας. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα των ημερών μας. Χωρίς την αγάπη δεν μπορούμε να καταφέρουμε απολύτως τίποτα. Θα τελειώσουμε με τα σοφά λόγια του Κυρίου μας: «Εντολήν καινήν δίδωμι υμίν ίνα αγαπάτε αλλήλους, καθώς ηγάπησα υμάς ίνα και υμείς αγαπάτε αλλήλους» ( ΙΩΑΝ. 13, 34 ).
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.



Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 2012

« ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ ΛΟΥΚΑ »


Η σημερινή Ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου φίλοι, μας παρουσιάζει την κλήση των πρώτων μαθητών από τον Ιησού Χριστό. Μέσα από το ιερό αυτό κείμενο μπορούμε να αντλήσουμε μεγάλες αλήθειες. Ο Υιός και Λόγος του Θεού είναι Εκείνος που καλεί πρώτα όλους τους ανθρώπους από την ανυπαρξία στη ζωή. Ο άνθρωπος όμως καλείται από τον Χριστό όχι απλώς να υπάρχει, αλλά να γίνει μέτοχος της θείας ζωής, να φθάσει στη θέωση. Το να υπάρχουμε απλώς βιολογικά δεν λέει απολύτως τίποτα. Το ίδιο κάνουν και τα ζώα. Και τα ζώα προσπαθούν να επιβιώσουν, να βρουν τροφή, να κοιμηθούν, να βρουν τόπο που να μένουν. Όμως αυτό που ξεχωρίζει τους ανθρώπους από τα ζώα είναι η πνευματική τους υπόσταση. Οι άνθρωποι αποτελούνται από το υλικό και από το πνευματικό στοιχείο. Γι’ αυτό και οφείλουμε να έχουμε στραμμένο το βλέμμα μας και στα επουράνια.
Σε μια πολύ ζωηρή εικόνα, στο σημερινό Ευαγγέλιο, ο Ευαγγελιστής Λουκάς εμφανίζει τον Χριστό να διδάσκει στο πλήθος, πριν καλέσει τους πρώτους τέσσερις μαθητές Του. Η επικοινωνία Του αυτή με το πλήθος ήταν αυθεντική. Η αγάπη του Χριστού για τους ανθρώπους ήταν ολοφάνερη και αυτό το καταλάβαινε ο κόσμος. Μέσα από αυτή την επικοινωνία φανερώθηκε η αγάπη Του, κυρίαρχο στοιχείο της Βασιλείας  Του και η δυνατότητα του κάθε ανθρώπου να ανεβεί στα ψηλότερα σκαλοπάτια της πνευματικότητας. Εκεί στην ακρογιαλιά της Γεννησαρέτ, που ήταν κατάμεστη από κόσμο, επέλεξε ένα από τα δύο πλοιάρια των μετέπειτα μαθητών Του για να διδάξει το πλήθος. Αυτή η κίνηση του Χριστού αναδεικνύει την μεγάλη ταπείνωσή Του και την θεϊκή Του μεγαλοπρέπεια. Φανερώνεται ο Θεάνθρωπος Χριστός, ο Οποίος θα προσφέρει τη σωτηρία στο ανθρώπινο γένος.
Τη διδαχή του πλήθους διαδέχεται το σκηνικό της ευλογημένης πρόσκλησης, που απευθύνει ο Κύριος προς τους μαθητές Του. Οι συνθήκες μπορεί να μην ήταν και τόσο ευνοϊκές, αφού ήταν ακατάλληλη η ώρα, είχε προηγηθεί μια κοπιώδης εργασία των μαθητών και μάλιστα χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Ωστόσο, η μεγάλη πρόσκληση μπορεί να καρποφορήσει και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες, κάτι που επιβεβαιώνουν τα ίδια τα γεγονότα. Ο Χριστός παρακαλεί το Σίμωνα «επανάγαγε εις το βάθος και χαλάσατε τα δίκτυα υμών εις άγραν» (ΛΟΥΚΑ 5, 4). Ο άνθρωπος πολλές φορές απογοητεύεται από τις αποτυχίες στη ζωή. Ωστόσο η αγάπη του Θεού αποφέρει την πιο ευλογημένη καρποφορία ακόμη και κάτω από τις πιο δύσκολες περιστάσεις. Αρκεί εμείς να είμαστε θετικοί αποδέκτες της αγάπης αυτής.
Η ανταπόκριση ακριβώς του Πέτρου, παρά την όποια απογοήτευσή του, δείχνει το δρόμο της πορείας του κάθε ανθρώπου που ενδείκνυται να ακολουθεί προκειμένου να ανήκει στους μαθητές του Χριστού. Αν και απογοητευμένος ο Πέτρος, πιστεύει στη δύναμη του Χριστού. «Επιστάτα, δι’ όλης της νυκτός κοπιάσαντες ουδέν ελάβομεν· επί δε τω ρήματί σου χαλάσω το δίκτυον» (ΛΟΥΚΑ 5, 5). Και όχι μόνο πιστεύει ότι θα πιάσει ψάρια με την ευλογία του Χριστού, αλλά Τον ακολουθεί και ως μαθητής Του. Θυσίασε τους όποιους εγωϊσμούς και παρέκαμψε πρόσκαιρες βολικότητες. Η αγάπη του Χριστού ήταν ότι πιο πολύτιμο, χάρη της οποίας άξιζε να θυσιάσει τα πάντα. Η υπακοή στο θέλημα του Χριστού συνιστά την πιο ασφαλή πορεία στη ζωή μας. Ο Ευαγγελιστής Λουκάς προσπαθεί να παρουσιάσει σε όλους εμάς πως οφείλουμε να ανταποκρινόμαστε στην αγάπη και στην πρόσκληση του Χριστού.
Ειδικά στις ημέρες αυτές που διανύουμε είναι επιτακτική ανάγκη να στραφούμε προς τον Χριστό, προκειμένου να αντλήσουμε δύναμη και ελπίδα. Μην νομίζουμε πως θα βρούμε τη σωτηρία σε άλλους δρόμους. Ο Χριστός μόνο μπορεί να μας βγάλει από αυτό το αδιέξοδο, που βιώνουμε ως χώρα. Οι άνθρωποι που έχουν την εξουσία, δυστυχώς, μας έχουν απογοητεύσει. Η μόνη ελπίδα μας είναι ο Ιησούς Χριστός. Εκείνος μπορεί να μας δώσει και πάλι όσα μας αφαίρεσαν οι άνθρωποι του Διεθνούς Σιωνισμού. Και δεν μιλάω μόνο για τα χρήματα. Μιλάω και για όλα τα άλλα, που προσπαθούν να επιβληθούν στην Ορθόδοξη Ελλάδα μας. Βέβαια χρειάζεται από την πλευρά μας να ταπεινωθούμε, να προσευχηθούμε, να μετανοήσουμε και να ζητήσουμε το έλεος του Θεού. Χωρίς αυτά δεν μπορούμε να προσελκύσουμε την Χάρη του Θεού. Αντίθετα την απωθούμε.
Αγαπητοί μου φίλοι, εισερχόμενος ο Πέτρος πλέον στο χώρο της θαυματουργίας του Κυρίου βιώνει το μεγαλείο της ολοκληρωμένης αγάπης. Ο άνθρωπος που δέχεται στην καρδιά του την αγάπη του Χριστού ανυψώνεται εκεί που πρέπει να βρίσκεται, ανυψώνεται στο αρχαίο κάλλος. Ο Απόστολος Πέτρος, όπως και οι άλλοι μαθητές, μεταποιούνται από απλοί ψαράδες, σε αλιείς ανθρωπίνων ψυχών. Αυτούς οφείλουμε να έχουμε ως παράδειγμα και στην προσωπική μας ζωή. Η ακολουθία όμως του Χριστού προϋποθέτει την απάρνηση όλων εκείνων των ψεύτικων στηριγμάτων, που αφήνουν τον άνθρωπο μετέωρο στις δυσκολίες της καθημερινότητας. Ο Χριστός μπορεί να μας βοηθήσει και να μας βγάλει από όλα τα αδιέξοδα, αρκεί εμείς να μιμηθούμε το παράδειγμα των Αποστόλων, οι οποίοι «αφέντες άπαντα ηκολούθησαν αυτώ» (ΛΟΥΚΑ 5, 11).
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.






Κυριακή 19 Αυγούστου 2012

« ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ »

Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου φίλοι, μας μιλάει για τη συγχωρητικότητα. Είναι μία από τις Παραβολές του Κυρίου μας. Είναι γνωστή ως η Παραβολή του κακού δούλου. Μιλάει το Ιερό Ευαγγέλιο, λοιπόν, για ένα βασιλιά, ο οποίος ζητούσε τα οφειλόμενα από όλους τους χρεώστες του. Στη συνέχεια βλέπουμε τον βασιλιά, να δείχνει έλεος σε ένα δούλο, που του όφειλε ένα μεγάλο ποσό. Τον απαλλάσσει εντελώς από το χρέος του. Ο ίδιος δούλος όμως συμπεριφέρεται σε ένα σύνδουλό του με ένα εντελώς αντίθετο τρόπο, με ασπλαχνία, αφού τον οδήγησε στη φυλακή για ένα πολύ μικρότερο ποσό που του όφειλε. Ο δούλος αυτός δεν σκέφθηκε καθόλου την ευεργεσία του κυρίου του, ο οποίος τον απάλλαξε από το μεγάλο χρέος του. Δυστυχώς ο άνθρωπος ξεχνά εύκολα την ευεργεσία, που του προσφέρεται και φέρεται σκληρά στους συνανθρώπους του.
Βασιλιάς, στην Παραβολή που ακούσαμε, θεωρείται ο Ίδιος ο Θεός και δούλος ο κάθε άνθρωπος, που οφείλει εξαιτίας των αμαρτιών του στον Θεό και ζητά την ευσπλαχνία Του και τη συγχώρησή Του. Στη θέση του δούλου βρισκόμαστε πολλές φορές κι εμείς, που ενώ ζητάμε την άφεση των δικών μας αμαρτιών από τον Θεό, εντούτοις δεν συγχωρούμε τον συνάνθρωπό μας. Το μήνυμα του Κυρίου μας, στο τέλος της Παραβολής είναι σαφές. Δεν είναι δυνατό να ζητάμε συγχώρηση από το Θεό, όταν εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε συγκαταβατικοί στα λάθη και στις αδυναμίες των συνανθρώπων μας. Αυτό το βλέπουμε και στην Κυριακή Προσευχή, στο « Πάτερ ημών ». Ζητάμε από τον Θεό να μας συγχωρήσει τα παραπτώματά μας, όπως και εμείς συγχωρούμε τα λάθη των άλλων. « Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών ».
Μέσα από το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, μπορούμε να κατανοήσουμε την απεριόριστη αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο. Ο Θεός συγχωρεί με ευκολία τα παραπτώματά μας, αρκεί εμείς να Του το ζητήσουμε με ειλικρινή μετάνοια. Έλεγε ο Γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης « Όταν ο άνθρωπος αναγνωρίζη την αγάπη του Θεού, τότε και ο Θεός τον…“βομβαρδίζει” με την αγάπη Του. Ίσως παραξενευθήτε με την λέξη “βομβαρδίζει”, αλλά, για να διαλυθή το πουρί ή ο γρανίτης που είναι γύρω από την καρδιά μας, χρειάζονται βόμβες θεϊκές που να έχουν ως ύλη εκρηκτική την αγάπη του Θεού. Όταν πια διαλυθή ο σκληρός αυτός φλοιός, τότε η καρδιά γίνεται ευαίσθητη και ο άνθρωπος συγκινείται ακόμη και από τις πιο μικρές ευεργεσίες του Θεού » (Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι   Ε΄ - Πάθη και αρετές, σελίδα 198).
Ο Κύριος αποκαλεί στην Παραβολή τον δούλο κακό. Χρησιμοποιεί την λέξη αυτή για να κατανοήσουμε εμείς, πόσο μεγάλη αμαρτία είναι η αχαριστία. Ο Κύριος ζητά από εμάς, τους δούλους Του, να χαρίζουμε στους συνανθρώπους μας τα πνευματικά τους χρέη. Δεν χρειάζεται να είμαστε τόσο αυστηροί με τους άλλους ανθρώπους. Ας είμαστε πρώτα αυστηροί με τον εαυτό μας. Ο Χριστός περιμένει από εμάς να έχουμε ευσπλαχνία και συγχωρητικότητα. Αυτά βέβαια προϋποθέτουν τις μεγάλες αρετές της αγάπης και της ταπεινώσεως. Δια της ταπεινώσεως αναγνωρίζουμε τα δικά μας σφάλματα και έτσι συγχωρούμε πιο εύκολα τα σφάλματα των συνανθρώπων μας. Αν στρεφόμαστε στον εαυτό μας και βλέπουμε σε ποια πνευματική κατάσταση βρισκόμαστε, θα είναι πιο εύκολο να κατανοήσουμε τις τυχόν αδυναμίες των άλλων ανθρώπων. Βέβαια αυτό για να γίνει χρειάζεται μεγάλη ταπείνωση και αγάπη.
Πρότυπο αγάπης και ταπεινώσεως είναι ο Ίδιος ο Χριστός. Ο Ίδιος ο Λόγος του Θεού, που ταπεινώθηκε για εμάς λαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση. Ο Χριστός θυσιάσθηκε για τα πλάσματά Του, πάνω στον Σταυρό, ως άνθρωπος, ζητώντας την ίδια στιγμή από τον Θεό Πατέρα να συγχωρήσει τους σταυρωτές Του. Όμως ο Θεός έχει και υπερβολική αγάπη για τα δημιουργήματά Του. Όλα όσα έκανε ο Θεός τα έκανε με μεγάλη αγάπη. Αυτό ακριβώς ζητά και από εμάς. Τον Χριστό, λοιπόν,  οφείλουμε να έχουμε ως πρότυπο στη ζωή μας και να βαδίζουμε πάνω στα ίχνη, που χάραξε Εκείνος. Τον Χριστό είχαν ως πρότυπο η Παναγία και όλοι οι Άγιοί μας και γι’ αυτό ευλογήθηκαν τόσο πολύ. Η ζωή τους έγινε Χριστοζωή. Αυτό καλούμαστε να κάνουμε κι εμείς οι σημερινοί Χριστιανοί. Να γίνουμε αληθινοί Χριστιανοί και όχι ψεύτικοι και υποκριτές.
Αγαπητοί μου φίλοι, πολύ σημαντικό για την πνευματική μας οικοδομή είναι η αυτοκριτική. Όσο ο άνθρωπος γνωρίζει τον εαυτό του, τόσο πιο πολύ αναγνωρίζει πόσο αμαρτωλός είναι. Αναγνωρίζοντας, λοιπόν, ο άνθρωπος την αμαρτωλότητά του, είναι ευκολότερο να συγχωρήσει έναν όμοιό του αμαρτωλό συνάνθρωπο. Δεν είναι τυχαίο που βλέπουμε πνευματικούς ανθρώπους να κατανοούν τις αδυναμίες μας και να είναι επιεικείς μαζί μας. Αυτό γίνεται γιατί έχουν στραφεί, οι άνθρωποι αυτοί, στον εσωτερικό τους κόσμο και αναγνωρίζουν τις διάφορες αδυναμίες τους. Είναι αυστηροί με τον εαυτό τους και επιεικείς με τους άλλους και όχι το αντίθετο. Η άπειρη και μακρόθυμη ευσπλαχνία του Θεού μας, ας είναι πάντα η κινητήρια δύναμη στην αποκατάσταση των σχέσεών μας με τους συνανθρώπους μας.
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.


Κυριακή 5 Αυγούστου 2012

« ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ »

Μετά τον πολλαπλασιασμό, αγαπητοί μου φίλοι, των πέντε άρτων και των δύο ιχθύων, ο Ιησούς υποχρέωσε τους μαθητές Του να μπουν στο καΐκι και να πάνε να Τον περιμένουν στην απέναντι όχθη, ωσότου Εκείνος διαλύσει τα πλήθη. Αφού τους άφησε να φύγουν, ανέβηκε μόνος Του στο βουνό να προσευχηθεί. Κατά τη διάρκεια της προσευχής Του, το πλοίο δοκιμάσθηκε από σφοδρή θαλασσοταραχή. Κατά τα ξημερώματα ο Ιησούς ήλθε κοντά τους περπατώντας πάνω στη λίμνη. Οι μαθητές τρόμαξαν στην αρχή από το φαινόμενο αυτό, μέχρι που τους μίλησε ο Χριστός και ησύχασαν. Στην πρόσκληση του Χριστού, να περπατήσει πάνω στη λίμνη, ο Απόστολος Πέτρος ανταποκρίθηκε. Στην αρχή τα κατάφερε, μετά όμως άρχισε να βυθίζεται μέσα στα νερά γιατί είχε μπει ο λογισμός της ολιγοπιστίας. Και τότε ο Πέτρος κάλεσε σε βοήθεια τον Κύριο, ο Οποίος και του την έδωσε, λέγοντάς τον ολιγόπιστο.
Ο Κύριος ήθελε να δοκιμάσει τους μαθητές Του στην υπομονή. Ήθελε να τους δώσει να καταλάβουν, ότι πρέπει να αντιμετωπίζουν με γενναιότητα τους πειρασμούς και τις δυσκολίες της ζωής. Η θαλασσοταραχή ήταν μια εξάσκηση των μαθητών στην υπομονή, στην καρτερία και στην προσευχή. Για να αποκτήσει ο άνθρωπος την Θεία Χάρη, πρέπει να περάσει από το καμίνι των θλίψεων και των πειρασμών. Έτσι και οι Απόστολοι έπρεπε να περάσουν από κάποιες δοκιμασίες, προκειμένου μετά να αναλάβουν το σπουδαίο έργο, που τους περίμενε. Οι Απόστολοι θα κήρυτταν σε όλο τον κόσμο, θα έκαναν θαύματα, θα τους έδινε ο Χριστός τη δύναμη να πραγματοποιούν υπερφυσικά γεγονότα, γι’ αυτό και τους εκπαιδεύει στους πειρασμούς, ώστε να μην απελπισθούν, όταν θα συναντούσαν δυσκολίες και αντιξοότητες. Η εμφάνιση του Χριστού στη λίμνη έλυσε τους φόβους των μαθητών και γαλήνεψε τη θάλασσα.
Στη ζωή μας υπάρχουν δύο ειδών πειρασμοί. Υπάρχουν πειρασμοί που αναφέρονται στην πίστη και πειρασμοί που οδηγούν τον άνθρωπο σε διάφορα πάθη. Στους πειρασμούς που έχουν να κάνουν με την πίστη, συγκαταλέγονται η ολιγοπιστία απέναντι στον Θεό, η βλασφημία, η μη παραδοχή της διδασκαλίας της Εκκλησίας, η άρνηση των Ιερών Μυστηρίων και άλλα. Στους πειρασμούς που αιχμαλωτίζουν τον άνθρωπο σε διάφορα πάθη, συγκαταλέγονται η υπερηφάνεια, η πορνεία, η μοιχεία, το μίσος, η γαστριμαργία, η ακηδία και πολλά άλλα πάθη. Τους πειρασμούς αυτούς δεν μπορεί να τους αντιμετωπίσει σωστά ο άνθρωπος από μόνος του. Χρειάζεται τη βοήθεια του Θεού για να τους αντιμετωπίσει. Οι πειρασμοί μας χωρίζουν από τον Θεό. Κάθε τι που μας χωρίζει από τον Θεό, οφείλουμε να το πολεμάμε και να το διώχνουμε αμέσως.
Δυστυχώς στις ημέρες μας κάποιοι έχουν ξεχάσει τον Θεό. Κι εμείς που βρισκόμαστε στον χώρο της Εκκλησίας, δεν ζητάμε την βοήθεια του Θεού. Μάλιστα πολλές φορές ολιγοπιστούμε σαν τον Απόστολο Πέτρο. Στη σημερινή εποχή έχει χαθεί η αγνή και ανόθευτη πίστη. Βέβαια υπάρχουν και εξαιρέσεις. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε τους Έλληνες αθλητές της κωπηλασίας, που συμμετείχαν στους φετινούς Ολυμπιακούς Αγώνες,  οι οποίοι αναφέρθηκαν δημοσίως στη στήριξη που είχαν από Αγιορείτη γέροντα, αλλά και στην πίστη τους στον Θεό. Επίσης να αναφέρουμε και τον Ολυμπιονίκη Ηλία Ηλιάδη, ο οποίος δήλωσε ότι πιστεύει στον Θεό και ότι το χάλκινο μετάλλιο θα το αφιερώσει σε Αγιορείτικη Μονή. Λένε κάποιοι πως στην Εκκλησία βρίσκονται άνθρωποι προβληματικοί και φοβισμένοι. Κάνουν μεγάλο λάθος. Στην Εκκλησία υπάρχουν παλληκάρια, υπάρχουν οι λεβέντες του Θεού.
Επανερχόμενοι στο θέμα των πειρασμών, θα ήθελα να αναφερθώ και στους πειρασμούς της στερήσεως των υλικών αγαθών, της συκοφαντίας σε βάρος μας, της ελλείψεως συμπαθείας από τους συνανθρώπους μας, στις ανίατες ασθένειες και σε όλα αυτά που μας ταλαιπωρούν στην καθημερινότητα. Όλους τους πειρασμούς που έρχονται, οφείλουμε να τους αντιμετωπίσουμε με το Ευαγγελικό πνεύμα και τη δύναμη της προσευχής. Οι πειρασμοί, όταν αντιμετωπισθούν σωστά, μπορούν και να μας ευεργετήσουν. Στον αγώνα εναντίον των πειρασμών και των δοκιμασιών στη ζωή μας, έχουμε βοηθό τον Ίδιο τον Κύριό μας. Το φορτίο των θλίψεων το σηκώνει ο Ίδιος ο Χριστός και γίνεται ελαφρύ. Από τη μεριά μας οφείλουμε να πιστεύουμε ακράδαντα, ότι ο Χριστός δεν θα μας εγκαταλείψει. Να μην γκρινιάζουμε και να έχουμε υπομονή στη ζωή μας.
Αγαπητοί μου φίλοι, η Εκκλησία μας δίνει μέσα από τα Μυστήριά Της όπλα πνευματικά, για να αντιμετωπίζουμε τους διάφορους πειρασμούς. Έχουμε λάβει όπλα πνευματικά από τον Θεό, για να πολεμάμε τους πειρασμούς κι όχι να περιπίπτουμε σε ακηδία κι απελπισία. Οι άνθρωποι που οδηγούνται στην αυτοκτονία σήμερα, έχουν χάσει την ελπίδα τους στον Θεό. Ας έχουμε στραμμένο συνεχώς το βλέμμα μας στο Πρόσωπο του Χριστού, για να μη βουλιάζουμε στο πέλαγος των καθημερινών πειρασμών και δυσκολιών της ζωής μας. Ο Χριστός είναι μαζί μας συνεχώς, αρκεί εμείς να καταλάβουμε την παρουσία Του και να πιασθούμε από το χέρι Του, προκειμένου να μας σώσει από τον καταποντισμό των καθημερινών προβλημάτων μας. Μακριά από τον Χριστό και την Εκκλησία Του υπάρχει η απελπισία και το χάος. Μόνο κοντά στον Χριστό υπάρχει ελπίδα και σωτηρία.
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.


Πέμπτη 2 Αυγούστου 2012

« ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΙΩΣΗΦ ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ ΑΦΙΕΡΩΣΕ ΤΗΝ ΠΡΟΚΡΙΣΗ Ο ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ »


Μία θέση στο βάθρο θα διεκδικήσει η ελληνική τετράκωπος στον τελικό του Σαββάτου, 4-8-2012 (12:30 ώρα Ελλάδος).
Το πλήρωμα των Γιάννη Τσίλη, Γιώργου Τζιάλλα, Στέργιου Παπαχρήστου και Γιάννη Χρήστου εντυπωσίασε στη 2η ημιτελική σειρά, όπου κατέλαβε τη 2η θέση πίσω από τους Αμερικανούς, με χρόνο 6:02.61.
Στον πατέρα Ιωσήφ από το Άγιο Όρος αφιέρωσε την πρόκριση ο Στέργιος Παπαχρήστος. « Είναι η πρώτη φορά που σε βαριά κατηγορία η Ελλάδα μπαίνει τελικό σε Ολυμπιακούς Αγώνες. Θέλω να αναφερθώ στον πατέρα Ιωσήφ από το Άγιο Όρος. Μας έστειλε ένα γράμμα, με σοφά λόγια, το οποίο το είχαμε μαζί μας σήμερα και μας βοήθησε πολύ. Πιστεύουμε στο Θεό, πιστεύουμε σε όσους ανθρώπους είναι δίπλα μας. Θα τα δώσουμε όλα τώρα στον τελικό ».