« ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ ΛΟΥΚΑ (ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΡΟΠΑΤΟΡΩΝ) »

Στο σημερινό Αποστολικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου φίλοι, ο Απόστολος Παύλος προτρέπει τους Χριστιανούς να ζήσουν μια νέα ζωή, η οποία θα είναι βασισμένη στην ανάσταση και στην ένωσή τους με τον Χριστό. Η νέα αυτή ζωή των Χριστιανών δεν είναι απλώς μια ηθική βελτίωση, αλλά μια ριζική αλλαγή ύπαρξης. Ο Παύλος ξεκινά με την υπόσχεση της δόξας: «Όταν ο Χριστός, που είναι η αληθινή ζωή μας, φανερωθεί, τότε κι εσείς θα φανερωθείτε μαζί του δοξασμένοι στην παρουσία του» (ΚΟΛ. 3, 4). Αυτό υπενθυμίζει στους πιστούς ότι η ζωή τους είναι πλέον «κρυμμένη μαζί με τον Χριστό στον Θεό» (ΚΟΛ. 3, 3). Η χριστιανική ύπαρξη δεν ορίζεται από τις παρούσες γήϊνες συνθήκες, αλλά από μια ουράνια πραγματικότητα και τη μελλοντική αποκάλυψη της δόξας του Χριστού. Ο Απόστολος Παύλος μας μεταφέρει στα έσχατα και μας ενημερώνει για το ποια θέση θα έχουμε αν είμαστε κοντά στον Χριστό.

Ως συνέπεια αυτής της νέας ταυτότητας, ο Παύλος χρησιμοποιεί έντονη γλώσσα, προτρέποντας τους πιστούς να απονεκρώσουν τις επίγειες αμαρτωλές επιθυμίες και πρακτικές. Οι πιστοί οφείλουν να πολεμήσουν τις σαρκικές αμαρτίες, «την πορνεία, την ηθική ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία» (ΚΟΛ. 3, 5), καθώς επίσης και τις κοινωνικές αμαρτίες, «την οργή, τον θυμό, την πονηρία, την κακολογία και την αισχρολογία» (ΚΟΛ. 3, 8). Αυτές οι συμπεριφορές ανήκουν στον «παλαιό άνθρωπο», τον οποίο οι Χριστιανοί έχουν ήδη αποβάλει μέσω της Βάπτισης και της πίστης. Και συνεχίζει ο Απόστολος Παύλος: «Για όλα αυτά θα πέσει η οργή του Θεού πάνω σε εκείνους που δεν θέλουν να πιστέψουν» (ΚΟΛ. 3, 6). Η αμαρτία οδηγεί τον άνθρωπο σε αδιέξοδο. Δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτή την κατάσταση εύκολα. Χρειάζεται μετάνοια και πνευματικό αγώνα.

Αντί του «παλαιού», οι πιστοί έχουν «ντυθεί τον καινούργιο άνθρωπο». Αυτός ο νέος άνθρωπος ανανεώνεται συνεχώς μέσω της γνώσης του Θεού, αντανακλώντας την εικόνα του Δημιουργού του. Είναι δυνατόν να ζούμε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού και να μην φωτιζόμαστε από την Χάρη Του; Κοντά στον Θεό υπάρχει το φως, μακριά από Εκείνον κυριαρχεί το σκοτάδι. Ο νέος άνθρωπος επίσης καταργεί τις γήϊνες διακρίσεις. Στη νέα ζωή εν Χριστώ, παύουν να έχουν σημασία οι φυλετικές, κοινωνικές ή θρησκευτικές διαφορές. «Σε αυτή τη νέα κατάσταση δεν υπάρχουν πια εθνικοί και Ιουδαίοι, περιτμημένοι κι απερίτμητοι, βάρβαροι, Σκύθες, δούλοι, ελεύθεροι· του Χριστού είναι όλα και ο Χριστός τα διέπει όλα» (ΚΟΛ. 3, 11). Στην Εκκλησία, ο παράγοντας που ενώνει τους ανθρώπους δεν είναι η κοινή φυλή, η γλώσσα, η πολιτισμική ταυτότητα ή το κοινωνικό στάτους, αλλά ο Ίδιος ο Ιησούς Χριστός.

Η διαδικασία της απέκδυσης του παλαιού ανθρώπου και της ένδυσης του νέου δεν είναι μια στιγμιαία πράξη, αλλά ένας συνεχής πνευματικός αγώνας και τρόπος ζωής. Σύμφωνα με την χριστιανική διδασκαλία, αυτό επιτυγχάνεται μέσω της συνεργασίας της Χάριτος του Θεού και της ελεύθερης προαίρεσης του ανθρώπου. Οι βασικοί τρόποι για να γίνει αυτό στη πράξη είναι η μετάνοια και η αυτογνωσία. Το πρώτο βήμα είναι η αναγνώριση των αμαρτιών και των παθών που αποτελούν τον «παλαιό άνθρωπο». Η μετάνοια δεν είναι απλώς μια λύπη, αλλά μια ριζική αλλαγή νοοτροπίας και επιστροφή στον Θεό. Έπειτα ο Απόστολος Παύλος μιλάει για συσταύρωση με τον Χριστό. Αυτό σημαίνει ότι ο πιστός καλείται να θανατώσει συνειδητά τις αμαρτωλές του επιθυμίες. Αυτή η πνευματική άσκηση είναι επώδυνη, αλλά απαραίτητη για να αναστηθεί μέσα του ο «νέος άνθρωπος».

Στη διαδικασία της απέκδυσης του «παλαιού ανθρώπου» είναι και η τήρηση των εντολών και η απόκτηση των αρετών. Η απέκδυση του κακού συνεπάγεται ταυτόχρονα την ένδυση του καλού. Ο Χριστιανός πρέπει να καλλιεργεί ενεργά τις χριστιανικές αρετές. Και αυτές είναι η αγάπη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο, καθώς και η συμπόνια, η καλοσύνη, η ταπεινοφροσύνη, η πραότητα και η μακροθυμία. Η προσπάθεια για την απόκτηση αυτών των αρετών απαιτεί συνεχή κόπο και άσκηση. Επίσης απαλλασσόμαστε από τον «παλαιό άνθρωπο» με τα Μυστήρια της Εκκλησίας, το Βάπτισμα, την Εξομολόγηση και την Θεία Κοινωνία. Τέλος με την προσευχή και την μελέτη του λόγου του Θεού. Η προσωπική σχέση με τον Θεό μέσω της προσευχής και η μελέτη της Αγίας Γραφής ανανεώνουν τον νου και την καρδιά του πιστού, ώστε να μοιάζει με τον Πλάστη του.

Αγαπητοί μου φίλοι, συνοψίζοντας, η απέκδυση του «παλαιού ανθρώπου» είναι ένας καθημερινός συνειδητός αγώνας, ο οποίος γίνεται με την Χάρη του Θεού, μέσα στο πλαίσιο της εκκλησιαστικής ζωής και με τη σταθερή προσπάθεια του πιστού να ζει σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Ο Θεός είναι Εκείνος που παίρνει την πρωτοβουλία, προσφέρει την Χάρη Του απλόχερα σε όλους και καλεί τον άνθρωπο σε κοινωνία μαζί Του. Η Χάρη του Θεού προηγείται κάθε ανθρώπινης ενέργειας. Ο άνθρωπος, προικισμένος με το αυτεξούσιο, καλείται να ανταποκριθεί σε αυτή την πρόσκληση. Ο Θεός δεν επιβάλλει την Χάρη Του με τη βία ή μαγικά. Απαιτείται η ελεύθερη αποδοχή και η συγκατάθεση του ανθρώπου. Η πνευματική ζωή είναι η αρμονική συνύπαρξη της απρόσβλητης Χάριτος του Θεού και της ανθρώπινης ελευθερίας και προσπάθειας. Ας προσπαθήσουμε κι εμείς να συνεργασθούμε με τον Θεό στην πορεία μας προς τη θέωση.

Με αγάπη Χριστού,

π. Βασίλειος.