Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2017

« ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΙΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ »


«Κάποτε, ενώ αγρυπνούσε ο Μέγας Αντώνιος, εξαπέλυσε εναντίον του ο διάβολος κατά την διάρκεια της νύκτας θηρία. Και αφού βγήκαν από τις φωλιές τους όλες σχεδόν οι ύαινες, ήλθαν στην έρημο που κατοικούσε ο Αντώνιος, τον περιεκύκλωσαν και απειλούσαν να τον δαγκώσουν. Αφού αντελήφθη ο Αντώνιος το τέχνασμα του εχθρού, είπε σ’ αυτέςˑ “Εάν μεν έχετε λάβει εξουσία εναντίον μου, είμαι έτοιμος να με φάγετεˑ εάν όμως σας έχουν στείλει οι δαίμονες, μη χάνετε τον καιρό σας αλλά πηγαίνετε, διότι είμαι δούλος του Χριστού”. Και ενώ έλεγε αυτά, έφυγαν λες και εδιώκοντο από το μαστίγιο του λόγου».
  
(Μεγάλου Αθανασίου, Βίος και πολιτεία του Οσίου Αντωνίου, ΕΠΕ 11, 107)

Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017

« Η ΑΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, ΕΥΣΕΒΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ »


«Απ’ τις επτά ημέρες που έχει η εβδομάδα, τις έξι μας τις έδωσε ο Θεός για να εργαζόμαστε, και τη μία μας την έδωσε για προσευχή και ανάπαυση. Ακόμα κατά την Κυριακή να ζητούμε από τον Θεό τη συγχώρηση των κακών και των αμαρτημάτων που κάναμε κατά τις έξι ημέρες».

(Ευσεβίου Αλεξανδρείας, Η αργία της Κυριακής, P.G.86Α 413-421)

Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

« ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ΄ ΛΟΥΚΑ »


«Μη ψεύδεσθε εις αλλήλους» (ΚΟΛ. 3, 9), μας προτρέπει ο Απόστολος Παύλος, αγαπητοί μου φίλοι, στο σημερινό Αποστολικό ανάγνωσμα, το οποίο είναι παρμένο από την προς Κολοσσαείς επιστολή του. Δηλαδή, «μην λέτε ψέματα ο ένας στον άλλον» (ΚΟΛ. 3, 9). Ένα από τα πάθη που εύκολα εισέρχεται στην ψυχή του ανθρώπου είναι το ψέμα. Ίσως διότι ο υποκινητής του διάβολος έχει κατορθώσει να μας πείσει ότι είναι τάχα μικρή αμαρτία το ψέμα. Αυτή την εσφαλμένη αντίληψη επιθυμεί να αναιρέσει ο Απόστολος Παύλος μέσα από την επιστολή του αυτή. Μας προτρέπει να πετάξουμε το ψέμα από πάνω μας, όπως προσπαθούμε να πετάξουμε σαν παλιό και βρώμικο ένδυμα κάθε αμαρτία. Γιατί τελικά και το ψέμα είναι μία μεγάλη αμαρτία. Ας δούμε όμως πως εκδηλώνεται το πάθος αυτό στη ζωή μας και γιατί είναι σημαντικό να το εγκαταλείψουμε οριστικά.
Δυστυχώς το ψέμα σαν επιδημία εξαπλώνεται και μολύνει την καθημερινή μας ζωή. Και είναι διάφοροι οι τρόποι με τους οποίους εκδηλώνεται το πάθος αυτό. Άλλοι χρησιμοποιούν το ψέμα για να καλύψουν τα λάθη και τις παρεκτροπές τους, άλλοι για να παρουσιάσουν προτερήματα που δεν έχουν, άλλοι για να προωθήσουν τα προσωπικά τους συμφέροντα, άλλοι για να συκοφαντήσουν και να βλάψουν κάποιον. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σταθούμε λίγο στη συκοφαντία. Ο Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως αναφέρει χαρακτηριστικά: «Συκοφαντία είναι η ψεύτικη κατηγορία. Ο συκοφάντης είναι ψεύτης…Είναι βέβαιο ότι τη συκοφαντία την έχει εφεύρει ο Διάβολος. Η γλώσσα του συκοφάντη είναι σαν το δηλητήριο του σκορπιού…Ο συκοφάντης εφευρίσκει ψέματα και διαβάλλει τα πάντα. “Εξολοθρεύσει Κύριος, πάντα τα χείλη τα δόλια” (ΨΑΛΜ. 11, 3)». (Το Γνώθι σαυτόν, Κείμενα Αυτογνωσίας, σελίδες 249-250).
Τους συκοφάντες θα τους εξολοθρεύσει ο Ίδιος ο Κύριος, όπως μας βεβαιώνει στους Ψαλμούς ο Δαυΐδ. Αν δεν μετανοήσουν για το αμάρτημά τους αυτό, θα δουν την οργή του Θεού και στην παρούσα (προσωπική και οικογενειακή) ζωή και στη μέλλουσα. Και αυτό γιατί καταστρέφουν ανθρώπινες ζωές, με τα ψέματά τους και τις κατηγορίες τους. Και μην πουν κάποιοι. Μα ο Θεός είναι Αγάπη και όχι τιμωρός. Βέβαια ισχύει αυτό. Όμως ο Θεός είναι και κάτι άλλο. Είναι και Δίκαιος! Θα ανεχθεί ο Δίκαιος Θεός να συκοφαντούνται άνθρωποι που είναι αθώοι; Ο Κύριος είναι Εκείνος που θα αποδώσει δικαιοσύνη σε όλους μας! Γι’ αυτό να είμαστε σίγουροι. Το ψέμα και η συκοφαντία εμφανίζονται σε κάθε χώρο της κοινωνικής ζωής. Εμφανίζονται στην οικογένεια, στην εργασία, στις εμπορικές συναλλαγές, στην εκπαίδευση και αλλού.
Δεν είναι όμως μόνο το ψέμα με τα λόγια. Υπάρχει περίπτωση να ψεύδεται κάποιος και με την ίδια τη ζωή του, δηλαδή να υποκρίνεται. Αυτός, ενώ είναι πλεονέκτης, μιλάει για ελεημοσύνη, ή ενώ είναι υπερήφανος, παριστάνει τον ταπεινό. Αυτός ο άνθρωπος χαρακτηρίζεται διπρόσωπος. Άλλο είναι το πραγματικό του πρόσωπο και άλλο παρουσιάζει στους ανθρώπους. Τους ανθρώπους μπορεί να τους ξεγελάσει, τον Θεό όμως όχι. Και αυτό γιατί ο Θεός γνωρίζει, ως Παντογνώστης, ακόμη και την παραμικρή μας σκέψη. Πολλοί και ποικίλοι λοιπόν είναι οι τρόποι με τους οποίους εκδηλώνεται το φοβερό και ύπουλο πάθος του ψεύδους. Και είναι τόσο πολύ συνηθισμένο, ώστε πολλοί να το θεωρούν μικρή ή ασήμαντη αμαρτία. Ο Απόστολος Παύλος επιμένει να απομακρύνουμε το ψέμα από τη ζωή μας. Γιατί όμως;
Δύο λόγους θα υπογραμμίσουμε, για τους οποίους οφείλουμε να διώξουμε από τη ζωή μας το ψεύδος. Ο πρώτος λόγος είναι, γιατί μας χωρίζει από την Αλήθεια, που είναι ο Χριστός. Κάθε ψέμα μας αποξενώνει από τον Θεό και μας κάνει να συγγενεύουμε με τον διάβολο, που είναι ο πατέρας του ψεύδους. Ο διάβολος είναι που είπε το πρώτο ψέμα στην ιστορία της ανθρωπότητας, λέγοντας στους Πρωτοπλάστους, ότι τάχα, αν θα έτρωγαν τον απαγορευμένο καρπό, θα γίνονταν και αυτοί θεοί. Οι Πρωτόπλαστοι έπεσαν θύματα αυτής της απάτης και από τότε άρχισε η τραγωδία της ανθρωπότητας. Και ο διάβολος δεν σταμάτησε εκεί μόνο. Συνεχίζει μέχρι και σήμερα να μας εξαπατά. Ο δεύτερος λόγος, για τον οποίο οφείλουμε να διώξουμε το ψέμα από τη ζωή μας, είναι το ότι αυτό μας αποξενώνει και από τους άλλους ανθρώπους. Με το ψέμα χάνεται η εμπιστοσύνη μεταξύ των ανθρώπων.
Αγαπητοί μου φίλοι, είναι πολύ σημαντικό αυτό που τονίζει σε άλλο σημείο ο Απόστολος Παύλος, προκειμένου να μας αποτρέψει από το ολέθριο αυτό πάθος. Μας υπενθυμίζει ότι «εσμέν αλλήλων μέλη» (ΕΦΕΣ. 4, 25), δηλαδή «είμαστε μέλη του ίδιου σώματος» (ΕΦΕΣ. 4, 25). Είναι δυνατόν τα μάτια που βλέπουν ένα γκρεμό να μην πληροφορήσουν σωστά τα πόδια και να τα αφήσουν ελεύθερα να προχωρήσουν στην καταστροφή; Παρομοίως και κάθε ψεύδος βλάπτει, όχι μόνον αυτόν που το χρησιμοποιεί, αλλά και ολόκληρο το σώμα της Εκκλησίας. Ως Χριστιανοί που είμαστε οφείλουμε να αγαπάμε την αλήθεια. Είναι απαραίτητο να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα αυτό. Ας μην επιτρέψουμε να γίνει το ψέμα συνήθεια στη ζωή μας. Απομακρύνοντας το ψέμα από τη ζωή μας, πλησιάζουμε πιο κοντά στον Χριστό που είναι η Αλήθεια.
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.

Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2017

« ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ, ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ »


«Αυτός που δεν ενώνει τον εαυτό του με το Θεό δια της προσευχής, θεωρείται χωρισμένος από Αυτόν. Διότι δια της προσευχής πλησιάζουμε το Θεό. Αυτός που βρίσκεται κοντά στο Θεό, μπορεί να βρίσκεται μακριά από τον διάβολο. Η προσευχή είναι η ορθή πορεία της οικογένειας, η ευνομία της πόλεως, η ασφάλεια και χρηστή διοίκηση του κράτους, το τρόπαιο του πολέμου, η έκβαση της ειρήνης, η συνάντηση και συμφιλίωση των χωρισμένων, η ομόνοια των φίλων. Η προσευχή είναι σφραγίδα της παρθενίας, η πίστη του γάμου, το όπλο των οδοιπόρων, ο φύλακας των κοιμωμένων, το θάρρος των αγωνιζομένων, η ευφορία των γεωργών, η σωτηρία των ναυτιλομένων».

(Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Εις την προσευχήν Λόγος Α΄, P.G. 44, 1124)

Παρασκευή, 6 Ιανουαρίου 2017

« Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΓΙΑΣΜΟΣ »


Θα ήθελα, αγαπητοί μου φίλοι, κατά τη σημερινή μεγάλη εορτή των Θεοφανείων, να ασχοληθούμε με το θέμα του Μεγάλου Αγιασμού. Δυστυχώς σε πολλά θέματα οι Χριστιανοί μας βρίσκονται σε άγνοια και καλό είναι να γνωρίζουμε τα της Πίστης μας, έτσι ώστε να στερεωνόμαστε σε αυτήν. Έτσι λοιπόν σήμερα θα ασχοληθούμε με το θέμα του Μεγάλου Αγιασμού. Ο Μεγάλος Αγιασμός τελείται και την παραμονή των Θεοφανείων και ανήμερα της εορτής και είναι ακριβώς ο ίδιος. Εσφαλμένα κάποιοι θεωρούν ότι τελείται την παραμονή ο «μικρός Αγιασμός» και την επόμενη ο «Μέγας Αγιασμός». Και στις δύο περιπτώσεις τελείται ο Μεγάλος Αγιασμός. Μικρός Αγιασμός τελείται την πρώτη ημέρα κάθε μήνα, καθώς και εκτάκτως όταν το ζητούν οι Χριστιανοί σε διάφορες περιστάσεις (εγκαίνια οικιών, καταστημάτων και ιδρυμάτων, σε θεμελίωση κτισμάτων και αλλού). Ο Μεγάλος Αγιασμός τελείται μόνο δύο φορές τον χρόνο, την 5η και την 6η Ιανουαρίου στον Ναό.
Ο Μεγάλος Αγιασμός φυλάσσεται όλο τον χρόνο στον Ναό. Ο λόγος που φυλάσσεται στον Ναό είναι για να «μεταλαμβάνεται» από τους πιστούς υπό ορισμένες συνθήκες και προϋποθέσεις. Συνηθισμένη είναι η περίπτωση που αφορά αυτούς που έχουν επιτίμιο από τον Πνευματικό τους, το οποίο εμποδίζει τη συμμετοχή τους στην Θεία Κοινωνία, για ορισμένο καιρό. Συνηθίζεται να δίνεται σε αυτούς ο Μεγάλος Αγιασμός, για ευλογία και παρηγοριά τους. Κανένα κώλυμα δεν υπάρχει για τον Μεγάλο Αγιασμό, εφόσον οι πιστοί αυτοί βρίσκονται σε μετάνοια και εξομολόγηση. Απαραίτητα όμως πρέπει να συνειδητοποιούν ότι ο Μεγάλος Αγιασμός δεν υποκαθιστά ούτε αντικαθιστά την Θεία Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Η Θεία Κοινωνία πρέπει να είναι ο στόχος των πιστών γιατί μέσα από αυτή ενώνονται με τον Σωτήρα Χριστό.
Μερικοί ρωτούν: Μπορεί ο Μέγας Αγιασμός να φυλάσσεται στο σπίτι και να πίνουν από αυτόν σε καιρό ασθενείας ή για αποτροπή βασκανίας και κάθε σατανικής ενεργείας; Η απάντηση είναι θετική. Παρέχεται από αυτό το ίδιο το ιερό κείμενο της Ακολουθίας του Μεγάλου Αγιασμού, που προβλέπει «ίνα πάντες οι αρυόμενοι και μεταλαμβάνοντες έχοιεν αυτό (τον Αγιασμό) προς ιατρείαν παθών, προς αγιασμόν οίκων, προς πάσαν ωφέλειαν επιτήδειον». Αναντίρρητα χειραγωγείται με τον τρόπο αυτό ο πιστός να αποφεύγει άλλες διεξόδους (ξόρκια, μαγείες και άλλες μεθοδείες του πονηρού), και να καταφεύγει στα έγκυρα «αγιάσματα» της Εκκλησίας, όπως είναι ο Μέγας Αγιασμός, αλλά και ο «μικρός» λεγόμενος Αγιασμός, ως συνειδητό μέλος της Εκκλησίας. Στα σπίτια όπου φυλάσσεται ο Μεγάλος Αγιασμός πρέπει να ανάβει το καντήλι και να αποφεύγονται από τα μέλη της οικογένειας διάφορες ασχημοσύνες, οι οποίες διώχνουν την Χάρη του Θεού.
Ποια είναι η σχέση νηστείας και Μεγάλου Αγιασμού, ρωτούν πολλοί Χριστιανοί. Η ιστορική αρχή του Μεγάλου Αγιασμού είναι η εξής: Στην αρχαία Εκκλησία, την παραμονή των Θεοφανείων -όπως και κατά την παραμονή του Πάσχα και της Πεντηκοστής- γινόταν η βάπτιση των Κατηχουμένων, δηλαδή των νέων Χριστιανών. Τα μεσάνυκτα ετελείτο ο αγιασμός του ύδατος για την τελετή του Βαπτίσματος. Τότε εισήλθε η συνήθεια οι Χριστιανοί να παίρνουν από το αγιασμένο νερό και να το πίνουν ή να το μεταφέρουν στα σπίτια τους για ευλογία και να το διατηρούν ολόκληρο τον χρόνο. Αργότερα όμως, σε καιρούς λειτουργικής παρακμής, η ακολουθία του Αγιασμού απομονώθηκε από αυτή του Βαπτίσματος, παρόλο που διατήρησε πολλά στοιχεία του. Παρέμεινε η συνήθεια, ώστε οι πιστοί να παίρνουν από το αγιασμένο νερό «προς αγιασμόν οίκων», όπως αναφέρει η καθαγιαστική ευχή του Μεγάλου Αγιασμού.
Νωρίς επίσης επικράτησε η συνήθεια της νηστείας πριν από την εορτή των Θεοφανείων, για δύο λόγους. Πρώτον, οι δύο μεγάλες εορτές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων, στην αρχαία Εκκλησία, ήταν ενωμένες σε μία, αυτή των Θεοφανείων ή Επιφανείων που ετελείτο την 6η Ιανουαρίου. Όμως ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος χώρισε τις δύο εορτές και όρισε η μεν Γέννηση του Χριστού να εορτάζεται την 25η Δεκεμβρίου, η δε Βάπτιση και φανέρωση της Αγίας Τριάδας την 6η Ιανουαρίου. Πριν από κάθε Δεσποτική εορτή προηγείτο νηστεία για την ψυχική και σωματική κάθαρση των πιστών. Έτσι όταν χώρισαν οι δύο εορτές, η νηστεία που προηγείτο ακολούθησε την εορτή των Χριστουγέννων, γι’ αυτό η Εκκλησία όρισε να νηστεύουμε μόνο την παραμονή των Θεοφανείων σαν προετοιμασία για την εορτή, και όχι περισσότερες ημέρες, γιατί βρισκόμαστε στην εορταστική περίοδο του αγίου Δωδεκαημέρου.
Και δεύτερον, αρχαία συνήθεια ήταν επίσης αυτοί που θα βαπτίζονταν να νηστεύουν και μαζί με αυτούς οι ανάδοχοι, οι συγγενείς, αλλά και άλλοι Χριστιανοί, οι οποίοι τηρούσαν εθελοντικά νηστεία υπέρ των βαπτιζομένων. Δεν ήταν λοιπόν δύσκολο στη συνείδηση των Χριστιανών να συνδεθούν η πόση του αγιασμού και η νηστεία, χωρίς να υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ αυτών. Αγαπητοί μου φίλοι, μεταφέροντας το ζήτημα στη σημερινή εποχή μπορούμε να πούμε ότι όταν μεταλαμβάνουμε τακτικά των αγίων Μυστηρίων και όταν τηρούμε τις νηστείες της Εκκλησίας μας, όπως και αυτή της 5ης Ιανουαρίου, είμαστε ήδη έτοιμοι ώστε να πιούμε από τον Μεγάλο Αγιασμό της 5ης και 6ης Ιανουαρίου. Αν χρειασθεί νηστεία πριν από τον Μεγάλο Αγιασμό, αυτό θα το ορίσει ο Πνευματικός. Τέλος όσοι εκτάκτως πίνουν από τον Μεγάλο Αγιασμό που φυλάσσουν στο σπίτι τους, σε ώρες ασθενειών και κινδύνων, με νηστεία ή χωρίς νηστεία, ας μην υστερούν στην πνευματική νηστεία, δηλαδή στην νηστεία από τα πάθη.
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.