Τρίτη 9 Ιουλίου 2024

« ΟΙ ΟΣΙΟΙ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΦΑΝΗΣ (+9 ΙΟΥΛΙΟΥ) »

1. Όσιος Διονύσιος ο Ρήτωρ (+1606)

Γεννήθηκε στις αρχές του 16ου αιώνος. Έλαβε μεγάλη μόρφωση και γι’ αυτό του δόθηκε η επωνυμία του Ρήτορος. Μοναχός έγινε στην περίφημη μονή του Στουδίου. «Τελειοτέρας γλιχόμενος εν ησυχία ζωής, ανεχώρησεν εις το Αγιώνυμον Όρος του Άθω».
Στην αρχή κατοίκησε στην σκήτη των Καρυών, έπειτα στη σκή­τη της Αγίας Άννης και τέλος στην ερημική περιοχή, όπου σήμε­ρα η σκήτη της Μικράς Αγίας Άννης. Εκεί, μαζί με τον μαθητή του όσιο Μητροφάνη, ασκήθηκαν μέσα σε σπήλαιο, που σήμερα δια­μορφώθηκε σε ναό, για όλη τους τη ζωή. Θεωρούνται οι πρώτοι οικήτορες της σκήτης και τιμώνται ιδιαίτερα.
Ο θεοφώτιστος όσιος Διονύσιος, «συντονωτάτη κεχρημένος ησυ­χία και ασκήσει, ήρθη εις ύψος μυστικών θεωριών, και επλήσθη των αΰλων του Παρακλήτου ελλάμψεων, υπελθών τον άδυτον της χάριτος γνόφον. Και περιώνυμος εν λόγοις οφθείς, και εξακουστός εν ποικίλη σοφία και γνώσει, και ασφαλής υφηγητής πάσι μονασταίς και ασκηταίς, την δοθείσαν αυτώ χάριν, πολλαπλώς εκ χειλέων έβλυζεν, ως θείος διδάσκαλος, και εν δέλτοις ιεροίς διεχάραττε, ποθει­νότατος πάσι γεγονώς».
Η φήμη της αρετής του έφθασε μακρυά από τον ιερό Άθωνα. Στη βιβλιοθήκη της σκήτης της Αγίας Άννης σώζεται ιδιόγραφος κώδικάς του, καθώς και το Ψαλτήριο που χρησιμοποιούσε καθη­μερινώς. Ο όσιος περιγράφεται, «κατά τον τύπον του σώματος και την μορφήν, ικανώς εις ύψος εκτεινόμενος· είχε κεφαλήν μεγάλην και οιονεί τετράγωνον· παρειάς πλατείας· μέτωπον υψηλόν και πλα­τύ· μύστακα παχύν, προς τα κάτω νεύοντα· γενειάδα πλατείαν, τε­τράγωνον, μικρόν διχαζομένην και καθιμένην άχρι του στήθους· τρί­χωμα υπόλευκον· ην ημιφαλακρός, την επιδερμίδα σιτόχρους, και χαρακτήρ μεγαλοπρεπής… ».
Μέχρι τέλους αγωνιζόμενος ανεπαύθη εν ειρήνη στο σπήλαιο, το οποίο μέχρι σήμερα σώζεται, και το 1956 ανοικοδομήθηκε ωραίος ναός, όπου τιμάται πανηγυρικά με τον όσιο μαθητή του. Ο υμνογράφος μοναχός Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης υπήρξε συνθέτης της Ακολουθίας και του βίου τους και οικήτορας του τόπου των αγωνισμάτων τους.
Η μνήμη του οσίου Διονυσίου του Ρήτορος τιμάται στις 9 Ιου­λίου.

2. Όσιος Μητροφάνης (+αρχές 17ου αι.)

Πιστός μαθητής και συνασκητής του οσίου Διονυσίου του Ρήτορος. Έζησαν ασκητικώς στο μέχρι σήμερα σωζόμενο σπήλαιο στη σκήτη της Μικράς Αγίας Άννης.
Με την ευλογία του Γέροντά του, κατόπιν προσκλήσεως, κρίθηκε άξιος ο όσιος Μητροφάνης να εξέλθει στα πλησιόχωρα του Αγίου Όρους, για εξομολόγηση και διόρθωση των χριστιανών της Χαλκιδικής. Στο χωριό Ίσβορος (σημερινά Στρατονίκη της Χαλκιδικής) συνάντησε τον ευλαβή χριστιανό Δημήτριο, που είχε δει τις ημέρες εκείνες θαυμαστή οπτασία περί της αιωνίου ζωής, την οποία κα­τέγραψε ο όσιος και έτσι διασώθηκε προς ωφέλεια πολλών μέχρι σήμερα. Στις ήμερες μας κτίσθηκε ναός προς τιμή του οσίου στη Στρατονίκη.
Ο όσιος Μητροφάνης «ήτο κατά τον τύπον του σώματος μέτριος, έχων κεφαλήν στρογγύλην, κόμην παχείαν, μέλαιναν, γενειάδα στρογ­γύλην, μικράν, τρίχωμα ούλον, ωσαύτως οφρύας και οφθαλμούς στρογ­γύλους· ην ημιφαλακρός. μετ’ επιδερμίδος επί το λευκότερον, και γενικώς μελανόθριξ, ομοιάζων και ούτος τω αγίω Νικολάω, πλην της ηλικίας και της χροιάς του τριχώματος· ην γαρ τη ηλικία νεώτερος, έχων το τρίχωμα μέλαν».
Ανεπαύθη λίγο μετά την κοίμηση του οσίου διδασκάλου του, μετά του οποίου συντιμάται στις 9 Ιουλίου.

(Μωϋσέως Μοναχού Αγιορείτου, Οι Άγιοι του Αγίου Όρους, εκδ. Μυγδονία 2008, σ. 423-425)

www.pemptousia.gr

Δευτέρα 8 Ιουλίου 2024

« ΜΕ ΠΤΥΧΙΟ Ή ΧΩΡΙΣ ΠΤΥΧΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ »

«Το μέλλον στη συνείδηση ενός παιδιού ή εφήβου σήμερα μοιάζει μονόδρομος. Επιλογές δεν υπάρχουν. Με πτυχίο ή χωρίς πτυχίο το μέλλον του θα κριθεί από ευκαιρίες, δηλαδή από τις γνωριμίες, τα τυχερά και τις λοβιτούρες».

Χρήστος Γιανναράς

Κυριακή 7 Ιουλίου 2024

« ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ »

Στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου φίλοι, βλέπουμε τον Κύριο να περπατά στην ακρογιαλιά της Γαλιλαίας. Εκεί συναντά δύο αδελφούς, ψαράδες στο επάγγελμα, τον Σίμωνα και τον Ανδρέα. Τα δύο αδέλφια έριχναν τα δίχτυα τους στη θάλασσα. Ο Κύριος τους καλεί κοντά Του λέγοντάς τους: «Ακολουθήστε με και θα σας κάνω ψαράδες ανθρώπων» (ΜΑΤΘ. 4, 19). Αφού προχωρά πιο πέρα ο Χριστός, βλέπει άλλους δύο ψαράδες, αδέλφια και αυτοί, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο, να τακτοποιούν μαζί με τον πατέρα τους τα δίχτυα τους. Τους καλεί και αυτούς να Τον ακολουθήσουν. Ο Κύριος επιλέγει τους πρώτους Μαθητές Του. Μας κάνει ασφαλώς εντύπωση το ότι επιλέγει τέσσερις ψαράδες, όμως δεν είναι τυχαίο. Ας δούμε λοιπόν γιατί ο Κύριος καλεί τους απλοϊκούς αυτούς ανθρώπους στο Αποστολικό αξίωμα και τι σημασία έχει αυτό για την Εκκλησία μας.
Ο Κύριος θα μπορούσε να επιλέξει για τη συγκρότηση της Εκκλησίας Του και για τη διάδοση του Ευαγγελίου Του στην οικουμένη, ανθρώπους με πληθώρα ικανοτήτων, επιτυχημένους κατά την κοσμική αντίληψη, με επιρροή στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, με κοσμική εξουσία, γνωστούς ίσως στον πολύ λαό. Πόσο ευκολότερη θα φαινόταν η επιτυχία του έργου Του, αν είχε ως συνεργάτες του πλούσιους βασιλιάδες, ρήτορες, φιλοσόφους, ή  μορφωμένους θεολόγους της εποχής! Αντί γι’ αυτούς όμως ο Κύριος επιλέγει ανθρώπους άσημους, μικρούς στα μάτια των πολλών, χωρίς κάποια κοσμική αξία. Επιλέγει τέσσερις ηλιοκαμένους ψαράδες! Σε αυτούς αναθέτει τη μεγάλη αποστολή να αλιεύσουν ψυχές στη θάλασσα της οικουμένης. Σε αυτούς εμπιστεύεται το καράβι της Εκκλησίας Του. Και γνωρίζει πολύ καλά ο Χριστός τι θέλει να κάνει και πως θα ωφελήσει την ανθρωπότητα!
Διότι για τον Κύριο δεν έχουν τόση σημασία οι ανθρώπινες ικανότητες, όσο το ταπεινό φρόνημα. «Ο Θεός υπερηφάνοις αντιτάσσεται, ταπεινοίς δε δίδωσι χάριν» (ΙΑΚ. 4, 6). Οι ταπεινοί καθίστανται δοχεία της Χάριτός Του· συνεργοί Του· σκεύη εκλεκτά στη διακονία της Εκκλησίας Του, ακόμη κι αν δεν διαθέτουν κοσμικά χαρίσματα. Αντίθετα, όσοι δεν έχουν ταπεινό φρόνημα, όσες ικανότητες κι αν διαθέτουν, ζημιώνουν τελικά το σώμα της Εκκλησίας. Πόσα πρόσφερε, για παράδειγμα, ένας αγράμματος, αλλά ταπεινός ασκητής, ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, στην εποχή μας! Και αντίθετα, πόσο έβλαψε διαχρονικά το σώμα της Εκκλησίας ο μορφωμένος και ευφυής Άρειος! Όχι πως αυτό είναι κανόνας. Υπάρχουν και Άγιοι μορφωμένοι. Η μόρφωσή τους όμως δεν έγινε εμπόδιο στο να αποκτήσουν την αρετή της ταπεινοφροσύνης, στην οποία ευαρεστείται ιδιαιτέρως ο Θεός!
Η επιλογή των ταπεινών αυτών ψαράδων από τον Κύριο έχει πολύ μεγάλη σημασία για την Εκκλησία μας. Επιβεβαιώνει ότι η δύναμή της δεν είναι ανθρώπινη, αλλά θεία. Δεν στηρίζεται στην επίγεια σοφία, ούτε σε πεπερασμένες ικανότητες, αλλά στην Χάρη του Θεού και στον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος. Ο Κύριος επιλέγει τους κατά κόσμον άσημους για να τονίσει ότι τα πάντα μέσα στην Εκκλησία δεν τα ενεργούν οι άνθρωποι, αλλά Εκείνος· ο παντοδύναμος Θεός. Γι’ αυτό, με τη δύναμή Του, οι απλοϊκοί ψαράδες, που ο κόσμος τους περιφρονούσε, νίκησαν αυτοκράτορες, αποστόμωσαν ρήτορες και φιλοσόφους, καταντρόπιασαν τους ισχυρούς της γης. «Τα μωρά του κόσμου εξελέξατο ο Θεός ίνα τους σοφούς καταισχύνη, και τα ασθενή του κόσμου εξελέξατο ο Θεός ίνα καταισχύνη τα ισχυρά» (Α΄ ΚΟΡ. 1, 27), τονίζει ο Απόστολος Παύλος. Ο Θεός τους διάλεξε για να ντροπιάσει τους σοφούς και ισχυρούς της γης.
Οι άγιοι Απόστολοι αυτά που έγραψαν, και βρίσκονται συγκεντρωμένα στην Καινή Διαθήκη, είναι αποτέλεσμα του φωτισμού που έλαβαν από το Άγιο Πνεύμα. Γι’ αυτό και το βιβλίο της Καινής Διαθήκης είναι το πρώτο σε κυκλοφορία βιβλίο παγκοσμίως. Είναι ανώτερο από οποιοδήποτε σύγγραμμα συνέταξαν οι σοφότεροι των ανθρώπων. Το κήρυγμα των αγίων Αποστόλων επί αιώνες τώρα φωτίζει την οικουμένη. Δεν είναι μειονέκτημα το ότι το κήρυγμά τους δεν είχε στοιχεία ανθρώπινης σοφίας. Αντίθετα είναι πολύ μεγάλο κόσμημα για την ανθρωπότητα. Αποδεικνύει ότι η εξάπλωσή του ήταν θείο έργο, που είχε τις ρίζες του στον ουρανό. Αυτό το θείο έργο διακόνησαν με όλη τους την ψυχή οι Απόστολοι του Χριστού. Η Εκκλησία, την οποία με το κήρυγμά τους εδραίωσαν οι ταπεινοί αυτοί ψαράδες, οδηγεί με ασφάλεια τους ανθρώπους στην αιώνια σωτηρία.
Αγαπητοί μου φίλοι, σε αυτή την «Αποστολική» Εκκλησία ανήκουμε κι εμείς. Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η ίδια Εκκλησία των αγίων Αποστόλων, την οποία συντηρεί και κατευθύνει ανά τους αιώνες ο Θεός. Θεμέλιό της δεν είναι κάποιο πρόσωπο με παροδική δύναμη, αλλά ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός, ο ζωντανός Θεός. Γι’ αυτό και όσο να προσπαθούν κάποιοι ανά τους αιώνες να την πολεμούν δεν καταφέρνουν τελικά να την καταστρέψουν. Και αυτό γίνεται γιατί στο τιμόνι της Εκκλησίας βρίσκεται ο Ίδιος ο Θεάνθρωπος Κύριος! Πρέπει να δοξολογούμε τον Κύριο που μας έχει συμπεριλάβει στους κόλπους της Εκκλησίας Του, να απολαμβάνουμε δε τη ζωοποιό Χάρη Του μέσα σε αυτήν και δι’ αυτής να πορευόμαστε την οδό της σωτηρίας μας. Είναι μεγάλη τιμή να ανήκουμε στην Εκκλησία του Χριστού, αλλά έχουμε και μεγάλη ευθύνη.
Με αγάπη Χριστού,
π. Βασίλειος.